આ ઘટના સુરત શહેરમાં જર્જરિત ઇમારતોની સમસ્યાને ફરી એક વખત ઉજાગર કરે છે. ઘટનાસ્થળ પર પહોંચેલા અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે મકાન ખૂબ જ જૂનું હતું અને તેની દીવાલો તથા છતની સ્થિતિ અત્યંત નબળી હતી. વર્ષોથી કોઈ જાળવણી કરવામાં આવી ન હતી, જેના કારણે આવી દુર્ઘટના બની. આ ઘટનામાં મૃત્યુ પામનાર વ્યક્તિની ઓળખ હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ સ્થાનિક લોકો અનુસાર તે વિસ્તારનો જ રહેવાસી હતો અને તે સમયે મકાન પાસે જ હતો.
ઘટનાની વિગતો અને કારણો
રામદેવ નગર લસ્કાણા વિસ્તારમાં આવેલી એક ગાઢ વસ્તી છે, જ્યાં મોટા ભાગના મકાનો દાયકાઓ જૂના છે. આ વિસ્તારમાં ઘણા લોકો નાના-મોટા વેપાર અને મજૂરી કરીને જીવન નિર્વાહ કરે છે. આ ઘટના બની ત્યારે ઘણા લોકો મકાનની આસપાસ હતા. અચાનક મકાનની દીવાલ તૂટી પડતાં કાટમાળ નીચે બે વ્યક્તિઓ દબાઈ ગયા. સ્થાનિક લોકોએ તાત્કાલિક મદદ માટે ફાયર બ્રિગેડ અને પોલીસને જાણ કરી. ફાયર વિભાગની ટીમોએ તાત્કાલિક રાહત અને બચાવ કામગીરી શરૂ કરી અને કાટમાળમાંથી બંને વ્યક્તિઓને બહાર કાઢ્યા. એક વ્યક્તિનું ઘટનાસ્થળે જ મોત થઈ ગયું હતું, જ્યારે બીજાની હાલત ગંભીર હોવાથી તેને સિવિલ હોસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યો.
પોલીસે આ ઘટનાને અકસ્માત તરીકે નોંધીને તપાસ શરૂ કરી છે. પ્રાથમિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે મકાનના માલિક અને રહેવાસીઓને વર્ષોથી જર્જરિત સ્થિતિ વિશે ખબર હતી, પરંતુ કોઈ વ્યવસ્થા લેવામાં આવી ન હતી. સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (SMC)ની બેદરકારી પણ આમાં સામે આવી રહી છે, કારણ કે શહેરમાં અનેક જર્જરિત ઇમારતો છે અને તેમના વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી થતી નથી.
સુરતમાં જર્જરિત ઇમારતોની વધતી સમસ્યા
સુરત ગુજરાતનું એક મોટું ઔદ્યોગિક અને વેપારી શહેર છે, જ્યાં વસ્તી ઝડપથી વધી રહી છે. જૂના વિસ્તારોમાં જેમ કે લસ્કાણા, કટારગામ, નાનપુરા, પાલ વગેરેમાં ઘણા મકાનો 50થી 100 વર્ષ જૂના છે. આ મકાનોમાં રહેતા લોકો મોટા ભાગે નિમ્ન અને મધ્યમ વર્ગના છે, જેઓ નવું ઘર બાંધવાની સ્થિતિમાં નથી. વરસાદ, ભારે પવન કે અન્ય કારણોસર આવી ઇમારતો તૂટી પડે છે અને જીવનહાનિ થાય છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સુરતમાં આવી અનેક ઘટનાઓ બની છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2024માં પાલ વિસ્તારમાં એક છ માળની ઇમારત તૂટી પડતાં સાત લોકોના મોત થયા હતા. તે ઘટનામાં પણ ઇમારત જર્જરિત હતી અને ગેરકાયદેસર બાંધકામના આરોપો હતા. તેમજ અન્ય વિસ્તારોમાં પણ દીવાલ તૂટવા, છજ્જું પડવા જેવી ઘટનાઓ વારંવાર બને છે. આ બધી ઘટનાઓમાં સામાન્ય નાગરિકોના જીવ જોખમમાં આવે છે અને પરિવારો ઉજ્જડી જાય છે.
પાલિકાની બેદરકારી અને જવાબદારી
સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન પાસે જર્જરિત ઇમારતોનું સર્વે કરવા અને તેમને ખતરનાક જાહેર કરીને તોડવા કે મજબૂત કરવાની સત્તા છે. પરંતુ વાસ્તવમાં આ કામમાં ખૂબ જ બેદરકારી જોવા મળે છે. ઘણી વખત રાજકીય દબાણ કે સ્થાનિક લોકોના વિરોધને કારણે કાર્યવાહી થતી નથી. આ ઘટના પછી સ્થાનિક લોકો અને સામાજિક સંગઠનો SMC વિરુદ્ધ આક્રોશ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. તેઓ માંગ કરી રહ્યા છે કે શહેરમાં તમામ જર્જરિત ઇમારતોનું તાત્કાલિક સર્વે થાય અને જરૂરી કાર્યવાહી કરવામાં આવે.
આ ઘટના એ પણ દર્શાવે છે કે નાગરિકોને પોતાના મકાનની સુરક્ષા વિશે જાગૃત રહેવું જરૂરી છે. જો મકાનમાં તિરાડો પડે, દીવાલો નબળી થાય કે પાણી ટપકે તો તાત્કાલિક નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ. સરકાર અને પાલિકાએ પણ જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવું જોઈએ.
