રાજકોટમાં આજે જંગલેશ્વર વિસ્તારમાં રાજકોટ મહાનગરપાલિકા (RMC) દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી મેગા ડિમોલેશન કામગીરી દરમિયાન એક અચાનક અને ભયાનક દુર્ઘટના બની હતી. બાંધકામ તોડવાના કામ દરમિયાન એક મકાન અચાનક ધરાશાઈ થઈ ગયું અને તેનો કાટમાળ JCB મશીન પર પડી ગયો. આ ઘટનાથી આસપાસ ભારે અફરાતફરી મચી ગઈ હતી અને RMCના કર્મચારીઓએ જીવ બચાવવા માટે તાત્કાલિક ભાગી જવું પડ્યું હતું. સદભાગ્યે આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી, પરંતુ આ ઘટના ડિમોલેશન કામગીરીમાં સુરક્ષા અને તૈયારીના મુદ્દાને ફરી એક વાર ઉજાગર કરી દે છે.
મેગા ડિમોલેશન કામગીરીની પૃષ્ઠભૂમિ
રાજકોટ શહેરના જંગલેશ્વર વિસ્તાર અને આજી નદીના પટમાં વર્ષોથી ગેરકાયદેસર દબાણો અને અનધિકૃત બાંધકામોની સમસ્યા હતી. આજી નદીના પટમાં 992 અને જંગલેશ્વરના 15 મીટર રોડ પર 497 સહિત કુલ 1489 કાચા-પાકા બાંધકામોને હટાવવા માટે રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ મોટા પાયે ડિમોલેશન ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી. આને સૌરાષ્ટ્રનું સૌથી મોટું ડિમોલેશન ઓપરેશન ગણવામાં આવી રહ્યું છે.
આ કામગીરી માટે 64 JCB મશીનો, 26 ટ્રેક્ટર, 38 ગેસ કટર, 18 ટ્રેક્ટર બ્રેકર સહિત કુલ 260થી વધુ મશીનરીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. પોલીસ કમિશનરના સુપરવિઝન હેઠળ 1000થી વધુ પોલીસ જવાનો અને SRPની 11 ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી હતી. અવરોધ પેદા કરનારા 40 લોકોની અટકાયત પણ કરવામાં આવી હતી. આ ઓપરેશન બે દિવસ સુધી ચાલવાનું હતું અને તેના માટે વિસ્તારને અલગ-અલગ ઝોનમાં વહેંચીને માઈક્રો પ્લાનિંગ કરવામાં આવ્યું હતું.
પહેલા રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ રહેવાસીઓને મકાનો ખાલી કરવા માટે નોટિસ આપી હતી અને રવિવાર રાત સુધીમાં ખાલી કરવાનું કહ્યું હતું. અંદાજે 224 પરિવારોએ સ્વૈચ્છિક રીતે ઘર ખાલી કર્યા હતા, જ્યારે અન્ય લોકો વિરોધ કરી રહ્યા હતા. કેટલાક રહેવાસીઓએ હાઈકોર્ટમાં અરજી કરી હતી, પરંતુ તાત્કાલિક સુનાવણીની માગ ફગાવી દેવાઈ હતી.
દુર્ઘટનાની વિગતો અને ક્ષણો
ડિમોલેશન કામગીરી શરૂ થયા બાદ જંગલેશ્વર વિસ્તારમાં એક બાંધકામને JCB દ્વારા તોડવાનું શરૂ કરવામાં આવ્યું. અચાનક જ મકાનનું બાંધકામ ધરાશાઈ થઈ ગયું અને મોટા પ્રમાણમાં કાટમાળ JCB મશીન પર પડી ગયો. આ ઘટના એટલી અચાનક બની કે આસપાસના કર્મચારીઓ અને મજૂરોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાઈ ગયો. RMCના કર્મચારીઓએ તાત્કાલિક જીવ બચાવવા માટે દોડીને સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચી જવું પડ્યું.
આ દુર્ઘટનાના વીડિયો અને ફોટા સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ ગયા છે, જેમાં JCB પર પડેલા કાટમાળ અને આસપાસની અફરાતફરી સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. આ ઘટના દરમિયાન કોઈ વ્યક્તિ ઘાયલ થઈ નથી અને કોઈ જાનહાનિ નથી થઈ, જેને લઈને તંત્રએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે. પરંતુ આ ઘટના ડિમોલેશન જેવી જોખમી કામગીરીમાં સુરક્ષા પગલાંની જરૂરિયાતને દર્શાવે છે.
સુરક્ષા અને તૈયારીના પગલાં
રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ આ મેગા ઓપરેશન માટે વ્યાપક તૈયારીઓ કરી હતી. 7 અલગ ઝોનમાં વહેંચણી કરીને કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. દરેક ઝોનમાં વર્ગ-1 અધિકારીઓ, તકનીકી સ્ટાફ અને ફિલ્ડ કર્મચારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ સ્થાપિત કરીને સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું હતું. 25 ડ્રોન કેમેરા અને 30 વોકી-ટોકીનો ઉપયોગ કરીને સ્થળ પર નજર રાખવામાં આવી હતી.
મ્યુનિસિપલ કમિશનર તુષાર સુમેરા પોતે કંટ્રોલ રૂમમાંથી આખી કામગીરીનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા હતા. આજે સુધીમાં 50 ટકાથી વધુ ડિમોલેશન પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે અને મોટી દુર્ઘટના ટળી ગઈ છે એમ તંત્ર દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું છે. જોકે, આ ઘટના બાદ સુરક્ષા પ્રોટોકોલને વધુ કડક કરવાની જરૂર છે.
સ્થાનિકોની પ્રતિક્રિયા અને સામાજિક અસર
જંગલેશ્વર વિસ્તારમાં રહેતા લોકોમાં આ ડિમોલેશનને લઈને મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ છે. કેટલાક લોકોએ સ્વૈચ્છિક રીતે ઘર ખાલી કર્યા અને પોતાના બાંધકામો તોડી નાખ્યા, જ્યારે અન્યોએ વિરોધ કર્યો અને આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો. કેટલાક રહેવાસીઓએ કહ્યું કે તેમને ભાડાનું મકાન પણ મળતું નથી અને તેઓ ક્યાં જાય તેની ચિંતા છે. રમઝાન મહિના દરમિયાન આ કામગીરી ન કરવાની માગ પણ ઉઠી છે.
સોશિયલ મીડિયા પર ‘જસ્ટિસ ફોર જંગલેશ્વર’ જેવા ગીતો વાયરલ થઈ રહ્યા છે, જેમાં લોકોના હૈયાઘર તૂટવાની વાત કરવામાં આવી છે. આ ડિમોલેશનથી અસરગ્રસ્ત પરિવારોના પુનર્વસન માટે તંત્ર પાસે યોગ્ય વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ એવી માગ વધી રહી છે.
ડિમોલેશનનું મહત્વ અને ભવિષ્યની યોજનાઓ
આ મેગા ડિમોલેશન રાજકોટ શહેરના વિકાસ અને નદી પટની સ્વચ્છતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આજી નદીના પટમાં દબાણોને કારણે પૂરનું જોખમ વધી રહ્યું હતું અને રોડ વિસ્તારમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા હતી. આ કામગીરી પછી વિસ્તારને નવી રીતે વિકસાવી શકાશે અને નાગરિકોને વધુ સારી સુવિધાઓ મળી શકશે.
આ દુર્ઘટના બાદ તંત્રએ ડિમોલેશન પ્રક્રિયાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે વધુ પગલાં લેવાની જરૂર છે. સુરક્ષા ધોરણોનું કડક પાલન, કર્મચારીઓને તાલીમ અને અગાઉથી જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી છે. સદભાગ્યે કોઈ જાનહાનિ નથી થઈ, પરંતુ આ ઘટના એક ચેતવણી છે કે આવી કામગીરીમાં કોઈ બેદરકારી ન હોવી જોઈએ.
રાજકોટના આ ઐતિહાસિક ડિમોલેશનથી શહેરના વિકાસને નવી દિશા મળશે, પરંતુ અસરગ્રસ્ત લોકોની સમસ્યાઓ પણ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે. તંત્રે આ દુર્ઘટનાની તપાસ કરીને ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવવા માટે પગલાં લેવા જોઈએ.
