માવઠાથી પીડિત ખેડૂતોને મોટો સહારો – રાજ્ય સરકારે આપ્યું 10 હજાર કરોડનું સહાય કૃષિ પેકેજ

આ વર્ષે ગુજરાતમાં થયેલા અસાધારણ કમોસમી વરસાદ અને અતિમાવઠાના કારણે ખેડૂતોને ભારે નુકસાન થયું છે.જેમ કે સ્થિતિમાં, રાજ્ય સરકારે ખેડૂતોને રાહત આપવા માટે એક બહોળો પગલાં લીધો છે. ગુજરાત સરકાર દ્વારા રૂ. 10,000 કરોડના કૃષિ પેકેજની જાહેરાત કરવામાં આવેલી છે. 

કૃષિ પેકેજમાં શું છે?

• મુખ્યમંત્રી ભુપેન્દ્ર પટેલ દ્વારા લખાણમાં જણાવ્યું છે કે “ગુજરાતમાં ગત બે દાયકામાં ન થયો હોય એવો પ્રકારનો અસાધારણ કમોસમી વરસાદ” આ વર્ષે આવ્યું છે, જેના કારણે ખેડૂતોના પાકને મોટું નુકસાન થયું છે.

• સરકાર દ્વારા બનો કર છે કે ખેડૂતો પાસેથી 9 નવેમ્બરથી ટેકાના ભાવે મગફળી, મગ, અડદ અને સોયાબીન જેવી પાકોની ખરીદી કરવામાં આવશે — મુખ્યત્વે આશરે રૂ. 15,000 કરોડીયું મૂલ્યના પાક. 

• પેકેજમાં પેન્ડિંગ અંદાજ મુજબ 42 લાખ હેક્ટરમાં અને 16,000 ગામોમાં નુકસાન થયું છે. 

શ્રેષ્ઠતા અને અભ્યાસ આ જાહેરાત, નોંધનીય છે કારણ કે

• તે રાજકોટ, સૌરાષ્ટ્ર, મધ્યગુજરાત સહિત વિવિધ જિલ્લાઓમાં ખેડૂતોના ઉપદ્રવી પરિસ્થિતિ સામે સરકારની તુરંત પ્રતિસાદ છે.

• ખેડૂતોએ પેકેજ વિના રાહ જોવાની સ્થિતિમાંથી બહાર આવવાની વિષય છે, કારણ કે પાક શું નુકસાન થયું છે તે હવે માન્યતા મળી રહી છે.

• ટેકાના ભાવે ખરીદીનો નિર્ણય ખેડૂતને ન્યાયપૂર્ણ ભાવ પ્રદાન કરવાનો પ્રયાસ છે, જે બજારમાં ઓછા ભાવમાં વેચાણથી બચાવે છે.

અરજી અને અમલ અંગે પ્રશ્નો જેથી સારું લાગે છે, છતાં કેટલીક ચિંતાઓ પણ છે:

• હજુ સુધી તમામ વિગતવાર માપદંડો, પાત્રતા, ચૂકવણી પ્રક્રિયા સ્પષ્ટ રીતે જાહેર થયા નથી. 

• ખેડૂતો મનમાં પ્રશ્ન છે: પેકેજતો જાહેરાત છે, પરંતુ પાક વીમા યોજનાઓ (જે પૂર્વે અમલમાં હતાં) હજુ પુરતી અસરકારક થશે કે નહીં. 

• ખરીદીની પ્રક્રિયા આટલી ઝડપથી અમલમાં આવે કે નહીં, અને ખેડૂતો સુધી સહાય પહોંચે કે નહીં, એ નિહાળવાની બાત છે.

અસર અને ભાવિ દૃશ્ય

• જો આ પેકેજ યોગ્ય રીતે અમલમાં આવે તો, લાખો ખેડૂતોને આર્થિક રાહત મળશે અને પાક વળતર મળવાથી ખેતી-વ્યવસાયમાં એક સમૃદ્ધિનો સંકેત બનશે.

• બિલ્કુલ જાદુઈ નહીં, પરંતુ આ પગલાંને “શરૂઆત” તરીકે જોવું જોઈએ — બાદમાં વિસ્તૃત પ્લાનિંગ, પાક વીમા તંત્રને મજબૂત કરવું અને ખેતીમાં ટેક્નોલોજી અપનાવવી જરૂરી છે.

• સરકારે આ સાથે વધુ વૈકલ્પિક પાક, ટેકનોલોજી-આધારિત ખેતી, ફળો-શાકભાજીના ઉત્પાદન વૃદ્ધિ જેવી ગતિશીલ યોજનાઓ પણ આગળ લાવવાની જરૂર છે.

આપણે જોયું છે કે “કૃષિ પેકેજ” તરીકે ઓળખાવતી આ જાહેરાત, માત્ર સંખ્યાત્મક જ નહીં પરંતુ સંકેતરૂપે મહત્વપૂર્ણ છે — સરકાર ખેડૂતોની મુશ્કેલી સામે ઉપસ્થિત છે, તેવું સંદેશ છે. પરંતુ વાસ્તવમાં અસરકારક થવા માટે અમલ અને પારદર્શિતા જરૂરી છે. જો આ પેકેજ યોગ્ય રીતે ચલાવવામાં આવે તો, ગુજરાતના ખેડૂતોને વધુ સુરક્ષા અને ભાવિ માટે એક મજબૂત આધાર મળશે.