આજે જ્યારે આખા દેશમાં એલપીજીની અછતની ચર્ચા ચાલી રહી છે, ત્યારે બહુચરાજી મંદિર ટ્રસ્ટે આ નિર્ણય લઈને બતાવ્યું છે કે સેવા કેવી રીતે અડીખમ રહી શકે છે. અન્નપૂર્ણા ભોજનાલયમાં દાળ, શાક અને ભાત જેવી વાનગીઓ હવે લાકડાના ભઠ્ઠા પર બનાવવામાં આવશે. આનાથી ગેસનો વપરાશ ઘટાડીને માત્ર ત્રણ સિલિન્ડર બચાવી શકાશે. હાલમાં ભોજનાલય પાસે માત્ર ૨૦ સિલિન્ડર જ ઉપલબ્ધ છે અને નવી સપ્લાય માટે વહીવટી તંત્ર પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
ગેસની અછતને પહોંચી વળવા લેવાયો મોટો નિર્ણય
ગુજરાત સહિત આખા દેશમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસથી એલપીજી સિલિન્ડરની અછત ગંભીર સમસ્યા બની ગઈ છે. મધ્ય પૂર્વના તણાવ, આયાતમાં અવરોધ અને વધતી માંગને કારણે આ સ્થિતિ ઊભી થઈ છે. આવી સ્થિતિમાં મંદિર જેવી જાહેર સેવાઓ માટે ગેસની અછત મોટી મુશ્કેલી બની ગઈ હતી. બહુચરાજી મંદિર ટ્રસ્ટે આ સમસ્યાને સમજીને તરત જ વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરી છે.
ટ્રસ્ટના અધ્યક્ષ અને સભ્યોએ ચર્ચા કરીને નક્કી કર્યું કે અન્નપૂર્ણા ભોજનાલયમાં લાકડાના ભઠ્ઠા બનાવવામાં આવે. આ ભઠ્ઠામાં રસોઈ બનાવવાથી ગેસનો વપરાશ નાટ્યાત્મક રીતે ઘટશે. પ્રતિદિન ૧૫૦૦ યાત્રિકોને ભોજન આપવા માટે અગાઉ ૬ થી ૭ સિલિન્ડરની જરૂર પડતી હતી. હવે આમાંથી મોટા ભાગની વાનગીઓ લાકડા પર બનાવવામાં આવશે. લાકડા માટે સ્થાનિક વાડી-વાડીમાંથી સુકા લાકડા અને કપાસિયા લાકડાનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે.
આ નિર્ણય પાછળ ટ્રસ્ટનો ઉદ્દેશ એક જ છે – કોઈ પણ પરિસ્થિતિમાં યાત્રિકોને અન્નપ્રસાદ વિના નહીં મોકલવા. મંદિરના વહીવટી અધિકારીઓએ કહ્યું કે “માતાજીની સેવામાં કોઈ અડચણ ન આવે તે માટે આ પગલું લીધું છે. લાકડાની રસોઈ પણ પરંપરાગત અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે.”
અન્નપૂર્ણા ભોજનાલયની વિશેષતા અને યાત્રિકો માટે મહત્વ
બહુચરાજી મંદિરનું અન્નપૂર્ણા ભોજનાલય માત્ર એક રસોડું નથી, પરંતુ યાત્રિકો માટે આશીર્વાદનું કેન્દ્ર છે. અહીં દરરોજ ૧૫૦૦થી વધુ યાત્રિકોને મફત અથવા નામાંય મૂલ્યે થાળી આપવામાં આવે છે. થાળીમાં દાળ, બે શાક, રોટલી, ભાત અને છાશનો સમાવેશ થાય છે. આ ભોજનાલયમાં રસોઈ બનાવવા માટે અગાઉ સંપૂર્ણપણે ગેસનો જ ઉપયોગ થતો હતો.
યાત્રિકો માટે આ ભોજન માત્ર ખોરાક નથી, પરંતુ માતાજીનો પ્રસાદ છે. દૂરથી આવતા ભક્તો પહેલા મંદિરના દર્શન કરે છે અને પછી અહીં ભોજન લઈને તૃપ્ત થાય છે. લાકડાના બળતણથી રસોઈ બનાવવાથી ભોજનનો સ્વાદ વધુ મીઠો અને પરંપરાગત બનશે. ઘણા યાત્રિકો કહે છે કે લાકડાની આંચ પર બનેલી દાળ અને શાકનો સ્વાદ અલગ જ હોય છે.
આ ભોજનાલયની વ્યવસ્થા માટે ટ્રસ્ટે વિશેષ કર્મચારીઓની ટીમ રાખી છે. હવે આ ટીમને લાકડા કાપવા, ભઠ્ઠો સળગાવવા અને સલામતીની વ્યવસ્થા માટે વધારાની તાલીમ આપવામાં આવશે. આનાથી રોજના ૧૫૦૦ યાત્રિકોની સેવા અવિરત ચાલુ રહેશે.
શ્રી બહુચરાજી મંદિરનો ઇતિહાસ અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ
શ્રી બહુચરાજી માતા મંદિર ગુજરાતનું એક પ્રસિદ્ધ શક્તિપીઠ છે. આ મંદિર મહેસાણા જિલ્લાના બેચરાજીમાં આવેલું છે અને લાખો યાત્રિકો દર વર્ષે અહીં દર્શન માટે આવે છે. માતા બહુચરાજીને ક્ષત્રિય સમાજની અરાધ્ય દેવી માનવામાં આવે છે. તેમના મંદિરમાં હિજડા સમુદાયની પણ વિશેષ શ્રદ્ધા છે.
મંદિરની સ્થાપના અને ઇતિહાસ સાથે અનેક પુરાણિક કથાઓ જોડાયેલી છે. આ મંદિરમાં યાત્રિકો માત્ર દર્શન જ નથી કરતા, પરંતુ અહીંના અન્નપ્રસાદથી પણ તૃપ્ત થાય છે. ટ્રસ્ટે વર્ષોથી આ સેવા ચાલુ રાખી છે અને હવે ગેસની અછત વચ્ચે પણ તેને જાળવી રાખવાનું નક્કી કર્યું છે.
મંદિરના પરિસરમાં અન્ય સેવાઓ જેમ કે વિશ્રામગૃહ, પ્રસાદ વિતરણ અને તીર્થયાત્રા વ્યવસ્થા પણ સારી રીતે ચાલે છે. આ નિર્ણયથી મંદિરની સેવાઓમાં કોઈ અવરોધ નહીં આવે.
લાકડાના બળતણના ફાયદા અને વ્યવહારુ પાસાઓ
લાકડાના ભઠ્ઠા પર રસોઈ બનાવવાના અનેક ફાયદા છે. સૌપ્રથમ તો ગેસની બચત થાય છે. બીજું, લાકડાની આંચ પર બનેલું ખોરાક વધુ સ્વાદિષ્ટ અને પોષ્ટિક બને છે. ત્રીજું, આ પરંપરાગત પદ્ધતિ છે જે ગામડાઓમાં આજે પણ વપરાય છે.
ટ્રસ્ટે લાકડા મેળવવા માટે સ્થાનિક વ્યવસ્થા કરી છે. સુકા લાકડા, કપાસિયા અને અન્ય સુકા બળતણનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે પર્યાવરણને પણ વધુ અનુકૂળ છે. જો કે ધુમાડાની સમસ્યા ટાળવા માટે ચીમની અને વેન્ટિલેશનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
આ નિર્ણયથી રોજના ૬ થી ૭ સિલિન્ડરના ખર્ચમાં બચત થશે જેને ટ્રસ્ટ અન્ય સેવાઓ માટે વાપરી શકશે. આમ આ નિર્ણય આર્થિક રીતે પણ ફાયદાકારક છે.
યાત્રિકોના પ્રતિભાવ અને સમાજમાં અસર
આ નિર્ણયના સમાચાર પછી યાત્રિકોમાં ખુશીનો માહોલ છે. ઘણા યાત્રિકો કહે છે કે “માતાજીની કૃપાથી સેવા ચાલુ રહે તે જ મુખ્ય છે.” કેટલાક લોકો લાકડાની રસોઈના સ્વાદની વાત કરીને વધુ ઉત્સાહિત દેખાય છે.
સ્થાનિક સમાજ પણ આ નિર્ણયને સરાહે છે. આ નિર્ણયથી ગામડાના લોકોને લાકડા વેચવાની તક પણ મળશે. આમ આ નિર્ણય આર્થિક અને સામાજિક રીતે પણ લાભદાયી છે.
દેશમાં LPG અછતની વ્યાપક સમસ્યા અને અન્ય ઉદાહરણો
આ સમસ્યા માત્ર બહુચરાજી મંદિર સુધી મર્યાદિત નથી. રાજકોટમાં બોલબાલા ટ્રસ્ટ, બેંગ્લોરના રેસ્ટોરન્ટ્સ અને ઓડિશામાં પણ હોટલો લાકડા તરફ વળી ગયા છે. આ બતાવે છે કે દેશવ્યાપી સમસ્યા છે અને સ્થાનિક વ્યવસ્થાઓ તેનો સામનો કરી રહી છે.
બહુચરાજી મંદિર ટ્રસ્ટનો આ નિર્ણય અન્ય સંસ્થાઓ માટે પણ પ્રેરણા બની શકે છે.
નિષ્કર્ષ: સેવા અને સમર્પણનું ઉદાહરણ
બહુચરાજી મંદિર ટ્રસ્ટનો આ મોટો નિર્ણય દર્શાવે છે કે કોઈ પણ મુશ્કેલીમાં પણ ભક્તોની સેવા કેવી રીતે જાળવી શકાય. ગેસની અછત વચ્ચે લાકડાના બળતણ તરફ વળવું એ માત્ર વૈકલ્પિક ઉપાય નથી, પરંતુ સમર્પણ અને વ્યવહારુ બુદ્ધિનું પ્રતીક છે.
આ નિર્ણયથી મંદિરની સેવાઓ વધુ મજબૂત બનશે અને યાત્રિકોને કોઈ અડચણ વિના અન્નપ્રસાદ મળતો રહેશે. બહુચરાજી માતાની કૃપાથી આ વ્યવસ્થા સફળ થાય અને ટ્રસ્ટને વધુ સારી સેવા કરવાની તક મળે તેવી શુભકામના.
