પૈસો એ સમસ્યા નહીં, સમાધાન છે
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના અનેક સંબોધનોમાં કહ્યું છે કે “પૈસો એ સમસ્યાનું કારણ નથી, પરંતુ તેના યોગ્ય વપરાશથી તે સમસ્યાનું નિરાકરણ બની શકે છે.” પહેલાંની સરકારોમાં પૈસો ખર્ચાતો હતો પરંતુ તે લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચતો ન હતો. કરોપ્શન અને વચેટિયાઓને કારણે લાખો કરોડ રૂપિયા વેડફાઈ જતા. પરંતુ મોદી સરકારે ડિજિટલ ઇન્ડિયા અને ટેક્નોલોજીના માધ્યમથી આ પરિસ્થિતિ બદલી નાખી છે. આજે ભારતમાં 140 કરોડથી વધુ લોકોને આધાર કાર્ડ અને બેંક ખાતા સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. આનાથી પૈસાનો પ્રવાહ સીધો અને ત્વરિત બન્યો છે.
ઉદાહરણ તરીકે, વડાપ્રધાને વારંવાર કહ્યું છે કે જો પૈસો યોગ્ય જગ્યાએ પહોંચે તો તે ગરીબીના ચક્રને તોડી શકે છે. આજે ભારત વિશ્વની પાંચમી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની ગયું છે અને આ પાછળનું કારણ છે આર્થિક સમાવેશની નીતિઓ. ગુજરાતમાં પણ સુરત જેવા શહેરોમાં નાના વેપારીઓ અને કારીગરોને આ યોજનાઓથી લાભ મળ્યો છે. પીએમ મોદી સમજાવે છે કે પૈસો એ માત્ર આંકડો નથી, તે લોકોના સપનાઓને પાંખ આપે છે. આ વાતને સમજવા માટે આપણે તેમની મુખ્ય યોજનાઓને વિગતે જોઈએ.
આર્થિક સમાવેશ અને પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના
પીએમ મોદીએ 2014માં પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના (PMJDY) શરૂ કરીને આર્થિક સમાવેશની ક્રાંતિ શરૂ કરી. તેઓ કહે છે કે “જો ગરીબના હાથમાં બેંક ખાતું હોય તો પૈસો તેના ઘર સુધી પહોંચી શકે છે.” આ યોજના હેઠળ આજે 50 કરોડથી વધુ બેંક ખાતા ખોલવામાં આવ્યા છે, જેમાં મોટા ભાગના મહિલાઓ અને ગરીબ વર્ગના છે. આ ખાતાઓમાં રૂપિયા ટ્રાન્સફર થવાથી લોકોને કરજ લેવાની જરૂર નથી પડતી અને તેઓ પોતાના વ્યવસાય શરૂ કરી શકે છે.
વડાપ્રધાને સમજાવ્યું છે કે પહેલાં ગરીબોને બેંકની સુવિધા ન હતી, તેથી તેઓ વચેટિયાઓ પાસે પૈસા મૂકતા અને વ્યાજના ભારણ હેઠળ કચરાઈ જતા. પરંતુ જન ધન યોજનાએ આને બદલી નાખ્યું. આજે આ ખાતાઓમાંથી લાખો કરોડ રૂપિયા સીધા લાભાર્થીઓને મળે છે. ગુજરાતમાં આ યોજનાએ ખેડૂતો અને મહિલા સ્વસહાયક જૂથોને નવી તાકાત આપી છે. પીએમ મોદી કહે છે કે આ પૈસો નહીં, પરંતુ આત્મનિર્ભરતાનું માધ્યમ છે. આ યોજના દ્વારા ગરીબીની સમસ્યા ઘટી છે અને લોકોની આવક વધી છે.
સીધા લાભ વર્તન (DBT) થી પારદર્શિતા અને અબજોની બચત
વડાપ્રધાન મોદીના મતે પૈસાનું સૌથી મોટું નિરાકરણ DBT છે. તેઓ કહે છે કે “પહેલાં 30-40% પૈસો વેડફાઈ જતો, પરંતુ DBTથી તે 100% લાભાર્થી સુધી પહોંચે છે.” આજે 100થી વધુ યોજનાઓમાં DBT અમલમાં છે અને તેનાથી 2.5 લાખ કરોડ રૂપિયાની બચત થઈ છે. આ પૈસો હવે અન્ય વિકાસ કાર્યોમાં વપરાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે, રેશન અને પેન્શનમાં DBTથી વચેટિયાઓ ખતમ થયા છે. ગુજરાતના ગામડાઓમાં આનાથી મહિલાઓને સીધી આવક મળે છે અને તેઓ ઘરના આર્થિક નિર્ણયો લઈ શકે છે. પીએમ મોદીએ સમજાવ્યું છે કે પૈસો જ્યારે પારદર્શક હોય ત્યારે તે ભ્રષ્ટાચારને રોકે છે અને વિકાસને વેગ આપે છે. આનાથી ગરીબી રેખા નીચે જીવતા લોકોની સંખ્યા ઘટી છે અને ભારત વિશ્વના ટોપ ઇકોનોમીમાં સ્થાન મેળવી રહ્યું છે.
કૃષિ ક્ષેત્રમાં પ્રધાનમંત્રી કિસાન સમ્માન નિધિ યોજના
ખેડૂતો ભારતની આર્થિક કરોડરજ્જુ છે અને પીએમ મોદી તેમને પૈસાની મદદથી સશક્ત બનાવી રહ્યા છે. PM કિસાન યોજના હેઠળ દર વર્ષે 6000 રૂપિયા સીધા ખેડૂતોના ખાતામાં જમા થાય છે. વડાપ્રધાન કહે છે કે “આ પૈસો ખેડૂતોને ખાતર, બીજ અને આધુનિક સાધનો માટે વપરાય છે, જેનાથી ઉત્પાદન વધે છે.” આજે 11 કરોડથી વધુ ખેડૂતોને આ લાભ મળે છે.
આ યોજનાએ ખેડૂતોની આવક વધારી છે અને તેઓ સમસ્યાઓ જેમ કે કરજ અને આત્મહત્યાના ચક્રમાંથી બહાર આવ્યા છે. ગુજરાતના સુરત અને અન્ય વિસ્તારોમાં આ યોજના કપાસ અને ખેતીના વિકાસમાં મદદરૂપ થઈ છે. પીએમ મોદી સમજાવે છે કે પૈસો જ્યારે ખેડૂતોના હાથમાં હોય ત્યારે તે દેશના અન્ન સુરક્ષાને મજબૂત કરે છે.
આરોગ્ય સેવાઓ અને આયુષ્માન ભારત યોજના
આરોગ્ય એક મોટી સમસ્યા છે અને પીએમ મોદીએ આયુષ્માન ભારત યોજના દ્વારા તેનું નિરાકરણ કર્યું છે. આ યોજના હેઠળ ગરીબ પરિવારોને વાર્ષિક 5 લાખ રૂપિયા સુધીની મફત સારવાર મળે છે. વડાપ્રધાન કહે છે કે “પૈસાના અભાવે કોઈ મરી ન જાય, આ જ અમારું લક્ષ્ય છે.” આજે 50 કરોડથી વધુ લોકો આ કવરેજ હેઠળ છે.
આ યોજનાએ હોસ્પિટલોમાં ભરતીની સંખ્યા વધારી છે અને ગરીબોને મોંઘી સારવાર મળે છે. ગુજરાતમાં પણ આનાથી હજારો જીવ બચ્યા છે. પીએમ મોદી સમજાવે છે કે પૈસો આરોગ્યમાં રોકાણ કરવાથી દેશની ઉત્પાદકતા વધે છે અને લોકો સ્વસ્થ બને છે.
આવાસ અને અન્ય કલ્યાણકારી યોજનાઓ
પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના હેઠળ લાખો ઘરો બનાવવામાં આવ્યા છે. વડાપ્રધાન કહે છે કે “જ્યારે ગરીબને પોતાનું મકાન હોય ત્યારે તેની સમસ્યાઓ ઘટે છે.” આ યોજના સાથે ઉજ્જવલા યોજના અને સ્કિલ ઇન્ડિયા જેવી અન્ય યોજનાઓ પણ પૈસાના માધ્યમથી સમસ્યાઓ હલ કરે છે.
આ તમામ યોજનાઓમાં પૈસો સીધો લાભાર્થીને મળે છે જેથી કુટુંબની આર્થિક સ્થિરતા વધે છે. ગુજરાતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આનાથી મહિલાઓને રોજગાર મળ્યો છે.
પરિણામો અને ભારતના વિકાસમાં અસર
પીએમ મોદીની નીતિઓથી ભારતમાં ગરીબી ઘટી છે. NITI આયોગ અનુસાર છેલ્લા 10 વર્ષમાં 25 કરોડથી વધુ લોકો ગરીબીમાંથી બહાર આવ્યા છે. આ પરિણામો દર્શાવે છે કે પૈસાનો યોગ્ય ઉપયોગ કેવી રીતે સમસ્યાઓ હલ કરે છે. વિશ્વ બેંક અને અન્ય સંસ્થાઓ પણ આ વિકાસની પ્રશંસા કરે છે.
ગુજરાત જેવા રાજ્યોમાં આ અસર વધુ સ્પષ્ટ છે. સુરતના ટેક્સટાઈલ વિસ્તારોમાં નાના ઉદ્યોગોને લોન અને સબસિડી મળી છે. આનાથી રોજગાર વધ્યો છે અને યુવાનોની સમસ્યાઓ ઘટી છે.
પૈસા સાથે આત્મનિર્ભર ભારત
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિચારો અનુસાર પૈસો એ સમસ્યા નથી, તે સમાધાન છે જો તેનો ઉપયોગ સાચી દિશામાં થાય. આજે ભારત આત્મનિર્ભર બની રહ્યું છે કારણ કે પૈસો લોકોના હાથમાં છે. આ યોજનાઓ ચાલુ રહેશે અને ભવિષ્યમાં વધુ મોટા પરિણામો આપશે.
