ગુજરાતની

ગુજરાતમાં 77 કરોડની છેતરપિંડી, દેશભરમાં 375 ગુના આચર્યા – સાયબર સેલે મ્યુલ એકાઉન્ટનું મોટું કૌભાંડ ઝડપ્યું

ગુજરાતની સાયબર ક્રાઈમ વિરુદ્ધની લડતમાં એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા હાથ લાગી છે. ગાંધીનગર સ્થિત CID ક્રાઈમની સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સે એક વિશાળ મ્યુલ એકાઉન્ટ રેકેટનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ કૌભાંડમાં આરોપીઓએ દેશભરમાં 375થી વધુ સાયબર ગુનાઓ આચરીને આશરે 77.72 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી કરી હતી. મુખ્ય આરોપી જીતુભાઈ ભુરાભાઈ ઠક્કર (પાટણ) સહિત કુલ 16 આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ ટોળકીએ ખોટી પેઢીઓ બનાવીને બેંક ખાતાઓનો દુરુપયોગ કર્યો અને ત્રણ અલગ લેયરમાં નાણાંની હેરફેર કરીને તેને ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં ફેરવી વિદેશમાં મોકલી દીધું હતું. આ કેસમાં લેપટોપ, મોબાઈલ ફોન, સીમકાર્ડ અને અનેક ડિજિટલ પુરાવાઓ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.

આ કૌભાંડ ફક્ત ગુજરાત સુધી મર્યાદિત નહોતું, પરંતુ તેના તાર દેશના વિવિધ રાજ્યો સુધી જોડાયેલા હતા. ગાંધીનગર સાયબર સેલની ટીમે તકનીકી વિશ્લેષણ અને નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ (1930) પરની ફરિયાદોના આધારે આ નેટવર્કને ઝડપી પાડ્યું છે. આ ઓપરેશનમાં ગોવા, વડોદરા અને પાલનપુરમાં સમન્વિત દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. આ સફળતા સાયબર ક્રાઈમ સામેની લડતમાં એક મહત્વનું પગલું છે, જે સામાન્ય નાગરિકોને ચેતવણી આપે છે કે આજના ડિજિટલ યુગમાં નાણાંકીય છેતરપિંડી કેટલી સરળતાથી થઈ શકે છે.

આરોપીઓ અને ધરપકડની વિગતો

ગાંધીનગર CID ક્રાઈમની સાયબર સેલે આ કેસમાં ત્રણ અલગ અલગ ટીમો બનાવીને કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. કુલ 16 આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જેમાંથી 9 આરોપીઓ ગોવાથી પકડાયા છે. મુખ્ય સૂત્રધાર જીતુભાઈ ભુરાભાઈ ઠક્કર પાટણના વતની છે અને તેઓ ગોવામાં બેસીને આખા નેટવર્કનું હેન્ડલિંગ કરતા હતા. વડોદરાથી કિરણ કરશનભાઈ જોશી, સિદ્ધરાજ ગણપતભાઈ શિરવાડિયા, મહેશ લાલજીભાઈ જોષી, જીગર રાજુભાઈ સોલંકી અને પ્રકાશ રામજીભાઈ જોષીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. પાલનપુરથી મીત રતિલાલ શ્રીમાળી અને મેહુલ બાબુભાઈ સોલંકી સહિત અન્ય આરોપીઓ પકડાયા છે.

આ આરોપીઓમાંના કેટલાકની ઉંમર અને પૃષ્ઠભૂમિ વિવિધ છે, પરંતુ તેઓ સામાન્ય રીતે બેંક ખાતાઓ ખોલાવવા અને નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાના કામમાં સામેલ હતા. જીતુ ઠક્કર ગોવામાંથી આખા ઓપરેશનને કંટ્રોલ કરતા હતા અને ત્યાંથી જ વિદેશી હેન્ડલર્સ સાથે સંપર્ક જાળવતા હતા. પોલીસ તપાસમાં ખુલ્યું છે કે આ ટોળકી વોટ્સએપ અને ટેલિગ્રામ જેવા પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરીને કામ કરતી હતી. આ ધરપકડો એકસાથે અને સમન્વિત રીતે કરવામાં આવી હતી, જેથી કોઈ આરોપીને ભાગી જવાની તક ન મળે. આ કેસમાં વધુ આરોપીઓની તપાસ ચાલુ છે અને તેમની સાથે વિદેશી કનેક્શન્સની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

મ્યુલ એકાઉન્ટ રેકેટ કેવી રીતે કાર્ય કરતું હતું? ત્રણ લેયરમાં નાણાંની હેરફેર

આ કૌભાંડનું મુખ્ય કેન્દ્ર મ્યુલ એકાઉન્ટ હતું. મ્યુલ એકાઉન્ટ એવા બેંક ખાતા છે જે નિર્દોષ વ્યક્તિઓ અથવા ખોટી પેઢીઓના નામે ખોલવામાં આવે છે અને સાયબર ફ્રોડના નાણાં તેમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. આરોપીઓએ ‘શિવમ એજન્સી’, ‘શિવધારા મસાલા બિઝનેસ’, ‘એમઆર વોટર’ જેવી બોગસ કંપનીઓ બનાવી અને તેના નામે 260થી વધુ બેંક ખાતા ખોલાવ્યા હતા. આ ખાતાઓમાં ચેકબુક, ડેબિટ કાર્ડ અને સીમકાર્ડ પણ મેળવી લેવામાં આવ્યા હતા.

નાણાંની હેરફેર ત્રણ અલગ લેયરમાં થતી હતી. પ્રથમ લેયરમાં સાયબર ફ્રોડ (જેમ કે ડિજિટલ એરેસ્ટ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કેમ, ઓનલાઈન ગેમિંગ અને પાર્ટ-ટાઈમ જોબ સ્કેમ)માંથી મેળવેલા પૈસા મ્યુલ ખાતામાં ટ્રાન્સફર થતા. બીજી લેયરમાં આ પૈસા અન્ય ખાતાઓમાં વહેંચી દેવામાં આવતા જેથી ટ્રેસિંગ મુશ્કેલ બને. ત્રીજી લેયરમાં તેને ક્રિપ્ટોકરન્સી અથવા ડોલરમાં કન્વર્ટ કરીને વિદેશ (ખાસ કરીને દુબઈ) મોકલી દેવામાં આવતા. આ પદ્ધતિને કારણે પોલીસને નાણાંના મૂળ સ્ત્રોત સુધી પહોંચવું અત્યંત મુશ્કેલ બનતું હતું. આરોપીઓએ આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ અને અન્ય ડોક્યુમેન્ટ્સનો દુરુપયોગ કરીને આ ખાતા ખોલાવ્યા હતા.

આ રીતે આરોપીઓએ માત્ર નાણાં કમાયા જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં હજારો નિર્દોષ લોકોને નુકસાન પહોંચાડ્યું. સાયબર ફ્રોડમાં લોકોને ફોન કરીને ‘તમારું એકાઉન્ટ હેક થયું છે’ કહીને અથવા ‘ઇન્વેસ્ટમેન્ટમાં ડબલ પૈસા’નું લાલચ આપીને નાણાં ઉઘરાવવામાં આવતા. આ પૈસા સીધા મ્યુલ ખાતામાં જતા અને ત્યાંથી વિદેશ જતા. આ કેસ સાયબર ક્રાઈમની આધુનિક વ્યૂહરચનાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

જપ્ત કરાયેલા પુરાવા અને તપાસની પ્રક્રિયા

ધરપકડ દરમિયાન પોલીસે મોટી માત્રામાં પુરાવા જપ્ત કર્યા છે. ગોવામાંથી 15 લેપટોપ, 72 મોબાઈલ ફોન, 126 સીમકાર્ડ, 115 ડેબિટ કાર્ડ અને અનેક QR કોડ મળ્યા છે. વડોદરામાંથી 13 મોબાઈલ, 13 ચેકબુક, 2 પાસબુક અને 4 બ્લેન્ક ચેક જપ્ત થયા છે. પાલનપુરમાંથી ડિજિટલ રેકોર્ડ્સ, આધાર અને પાન કાર્ડની માહિતી મળી છે. આ તમામ ઉપકરણોમાં સાયબર ક્રાઈમની ફરિયાદોની PDF અને ટ્રાન્ઝેક્શન હિસ્ટ્રીના ડેટા હતા.

તપાસની પ્રક્રિયા અત્યંત આધુનિક હતી. સાયબર સેલે ડેટા એનાલિસિસ, IP ટ્રેકિંગ અને બેંક ટ્રાન્ઝેક્શનના રેકોર્ડનો અભ્યાસ કર્યો. નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ પરની 375 ફરિયાદોને આ કેસ સાથે જોડીને તપાસ આગળ વધારવામાં આવી. હાલમાં વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્શન્સની તપાસ ચાલુ છે, કારણ કે દુબઈ સુધી તાર જોડાયા છે.

સાયબર ફ્રોડના વધતા જોખમો અને તેની અસર

આજના ડિજિટલ યુગમાં સાયબર ફ્રોડ એક મોટી સમસ્યા બની ગઈ છે. લોકોને ફોન પર કોલ કરીને ડરાવવું, લાલચ આપવું અથવા ટેકનિકલ સપોર્ટના નામે એકાઉન્ટ હેક કરવાના દાવા કરવા એ સામાન્ય પદ્ધતિઓ છે. આ કેસમાં પણ ઓનલાઈન ગેમિંગ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને UPI સ્કેમનો ઉપયોગ થયો હતો. આવા ગુનાઓથી માત્ર આર્થિક નુકસાન જ નહીં, પરંતુ માનસિક ત્રાસ અને વિશ્વાસનું ભંગાણ પણ થાય છે.

ગુજરાતમાં આવા કેસો વધી રહ્યા છે અને સાયબર સેલે અનેક વખત આવી ટોળકીઓને પકડી છે. આ કેસ દર્શાવે છે કે આરોપીઓ કેટલી સંગઠિત રીતે કામ કરે છે અને ટેક્નોલોજીનો દુરુપયોગ કરે છે. દેશભરમાં લાખો લોકો આવા સ્કેમના શિકાર બની રહ્યા છે અને તેમના કઠિન મહેનતના પૈસા આવી રીતે વિદેશ જઈ રહ્યા છે.

પોલીસની અપીલ અને નાગરિકો માટે સલાહ

ગાંધીનગર સાયબર સેલે સામાન્ય નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા કોલમાં બેંક વિગતો અથવા OTP શેર ન કરવા. કોઈપણ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ઓફર પહેલા તેની વિશ્વસનીયતા તપાસો. 1930 હેલ્પલાઈન પર તરત જ ફરિયાદ કરો. બેંક ખાતું ખોલાવતા પહેલા અથવા કોઈને પૈસા ટ્રાન્સફર કરતા પહેલા સાવધાની રાખો.

આ કેસમાં પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સાયબર ક્રાઈમ સામે લડવા માટે જાગૃતિ અને તકનીકી સહાય જરૂરી છે. નાગરિકોએ પોતાના ડિજિટલ વ્યવહારોને સુરક્ષિત રાખવા માટે ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન, અજાણ્યા લિંક પર ક્લિક ન કરવું અને નિયમિત પાસવર્ડ બદલવું જોઈએ.

સાયબર સુરક્ષા એ સૌની જવાબદારી

આ 77 કરોડના મ્યુલ એકાઉન્ટ કૌભાંડનો પર્દાફાશ ગુજરાત પોલીસની ક્ષમતા અને સમર્પણને દર્શાવે છે. પરંતુ આ માત્ર એક કેસ છે. સાયબર ક્રાઈમ સતત વિકસિત થઈ રહ્યું છે અને આરોપીઓ નવી નવી તકનીકો અપનાવી રહ્યા છે. આપણે બધાએ મળીને જાગૃત રહેવું જોઈએ. સરકાર અને પોલીસ તરફથી જાગૃતિ અભિયાનો વધારવા જોઈએ અને ટેક્નોલોજીના સકારાત્મક ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ.

આ કેસમાં પકડાયેલા આરોપીઓ વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી થશે અને વધુ તપાસથી આવા અન્ય નેટવર્ક્સ પણ ઝડપાઈ શકે છે. ગુજરાત અને દેશના નાગરિકોને સુરક્ષિત ડિજિટલ વાતાવરણ પ્રદાન કરવા માટે આવી સફળતાઓ ચાલુ રહે તે અમારી ઇચ્છા છે. જો તમને કોઈ સાયબર ફ્રોડનો અનુભવ થયો હોય તો તરત જ સ્થાનિક સાયબર સેલ અથવા 1930 પર સંપર્ક કરો.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *