દિલ્હીમાં લોકોનું આવેલી ઐતિહાસિક જગ્યા Red Fort (રેડ ફોર્ટ) સીમાપારમાં, ૧૦ નવેમ્બર ૨૦૨૫ ના રોજ એક ભયંકર કાર વિસ્ફોટ સર્જાયો હતો. આ સ્થિતિમાં હવે તપાસમાં એક મોટું દાવો સામે આવ્યો છે: DNA ટેસ્ટ દ્વારા થયું છે કે ડ્રાઇવર એ ડૉ. ઉમર નબી (Dr. Umar Nabi) જ હતો.
આ ઘટનાએ માત્ર ભૂતકાળની સુરક્ષા ખામીને જ બહાર મૂક્યું નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં આવનારી ખતરાઓ અને આતંકવાદ-મોડેલમાં રહેલ ફર્સ્ટ-લાઇન બદલાવની સંભાવનાને પણ પ્રકાશમાં લાવ્યું છે.
સમગ્ર ઘટના ક્રમ
- ૧૦ નવેમ્બર ૨૦૨5ના સાંજે, રેડ ફોર્ટની નજીક એક સફેદ Hyundai i20માં બેસેલું દાનાબંધ ધમાકો બંધી કાર ધારે ધારે ચાલતી રહી ત્યારે મેદાનમાં આગ ફાટી નીકળી.
- કાર પાસે મળી આવેલ અસ્થિભાગોના DNAને ડૉ. ઉમર નબી (Dr. Umar Nabi)ના પરિવારજનોના DNAના સાથે મેચ કરવામાં આવ્યો. જેને પગલે પોલીસનું કહેવું છે કે ડ્રાઇવર ડૉ. ઉમર નબી (Dr. Umar Nabi) જ હતો.
- તપાસમાં એ પણ ખોલીને કહાયું છે કે ઘટના પાછળ માત્ર “એક બહુમુખી વિસ્ફોટ” ન હતી — એક વ્યાપક આતંકવાદી આયોજન પણ હતું જેમાં ૩૦થી વધુ વાહનોને ઉપયોગમાં લેવા યોજનાઓ અથવા તૈયારી હતી.
ડૉ. ઉમર નબી (Dr. Umar Nabi): પરીચય અને તપાસ
ડૉ. ઉમર નબી (Dr. Umar Nabi), જે જરૂરી રીતે એક પુલવામા, જમ્મુ-કાશ્મીરના નિવાસી છે, પૂર્વે પણ એક મોટાભાગની તપાસ હેઠળ હતો. તેના વિશેની વિગતો નીચે છે:
- ઉંમર અને તેની પૃષ્ઠભૂમિ: પુલવામા જિલ્લાનાં કોઈલ ગામના નિવાસી, દરેક જણ કહેનાર કે “શાંતિશાળુ, પરત એકજુડાતું” બનાવટ ધરાવતા વ્યક્તિ હતા.
- તપાસમાં પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, તેઓ અને કેટલાક અન્ય ડોક્ટરો એક ટેરર મોડ્યુલ સાથે સંકળાયેલા હતા, જેમાં ફારિદાબાદ, ઉત્તરપ્રદેશ, તેમજ કાશ્મીર જેવા પ્રદેશો સામેલ હતા.
- તેમને લગતા એક આધારીય દાવા મુજબ, કાર વિસ્ફોટ પહેલા તેઓ મોબાઇલ બંધ કર્યા, વિવિધ સ્થળે ઘૂમ્યા અને અનુસંધાનમાંથી છુપાયા હતા.
DNA જાહેરાત: કેમ અને કેવી રીતે?
DNA પરીક્ષણ એક વિજ્ઞાનમુલક પ્રક્રિયા છે જેમાં અંગના કોષોમાં રહેલી જેનેટિક માહિતીનું સરખામણી થાય છે.
- કારમાં મળેલી માનવીય અવશેષોના DNA સેમ્પલો લેવામાં આવ્યા.
- ત્યાંથી લઈને ડૉક્ટર ઉમરનાં પરિવારજનોનું DNA મેળવીને સરખામણી કરવામાં આવી. ફોરેન્સિક વિશ્લેષકોએ કહ્યું છે આ મેચ “નિષ્ણાત રીતે” પુષ્ટિ કરે છે કે ડ્રાઇવર ડૉ. ઉમર નબી (Dr. Umar Nabi) જ હતો.
- આ વિગતો પછી, પોલીસનો વિસ્તાર કર્યો છે કે આ માત્ર એક ક્ષણિક ઘટના નહીં, પણ એક વધારે સજ્જ પ્લાનનો ભાગ હોઈ શકે છે.
વધુ ઊંડાણથી જોતાં આતંકવાદી આયોજનની શક્યતા
પોલીસ દ્વારા મળેલી વિગતો મુજબ:
- તપાસમાં હાલ એવું માનવામાં આવે છે કે ૩૨ જેટલી વાહનોમાં વિસ્ફોટક સામગ્રી ઓર્મિંગ કરવાની યોજના ચાલી રહી હતી — રેકોર્ડ મુજબ “32 વાહનો” નો આંકડો સામે આવ્યો છે.
- આવા ગઠબંધનોમાં ડોક્ટરોની ભાગીદારી—જેનું કારણ થઈ શકે છે કે તેઓ સરળતાથી રાસાયણિક સામગ્રી મેળવી શકે—વિશેષ નોંધપાત્ર છે.
- સરકાર અને કેન્દ્રિય સુરક્ષા એજન્સીઓએ હાલ આ ઘટનાને રાષ્ટ્ર-સુરક્ષા જોખમ તરીકે લેતા તાકીદે યુક્તિઓ શરૂ કરી છે.
રેડ ફોર્ટ અને સુરક્ષાનો પ્રશ્ન
આ ઘટના માત્ર એક બ્લાસ્ટ નહીં, પરંતુ દેશની રાજધાનીમાં એક વૈશ્વિક દૃશ્યપટપીઠે ઉભરી ઊઠેલી છે.
- Red Fort, દિલ્લીનું એક પ્રાચીન કિલ્લો અને દેશની વેદનશીલ જગ્યાઓમાં છે, જ્યાં રોજ-દિન પ્રવાસીઓ અને કાર્યરત લોકો હોય છે. આ પ્રકારની સ્થળે સુરક્ષા મોટાભાગે કડક હોવી જોઈએ.
- આ ઘટના પછી, વડાનગર, મેટ્રો સ્ટેશનો, એરપોર્ટ સહિત વધુ વિસ્તારોમાં એલર્ટ વધારે આપવામાં આવ્યો છે.
- આવા સ્થળો માટે સુરક્ષા પુરવઠો અને અનુસંધાન પધ્ધતિઓની પુનઃમૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી છે.
સામાજિક-માનસિક અસર
-
સામાજિક સ્તરે લોકોમાં ભયનું વાતાવરણ સર્જાયું છે — “જ્યાં માનવીય જિંદગીઓ જીવતી હોય છે, ત્યાં આવી ત્રાસદ ઘટના” તરીકે વર્ણવાઈ રહી છે.
-
મૃતક પરિવારજનો માટે વિનાશક છે, પણ તેઓને વળતર, રાહત અને સુરક્ષા ભાવિ માટે શું વ્યવસ્થાઓ છે તે પણ પૂછાતા પ્રશ્ન છે.
-
સલામતી-જાગૃતિમાં વધારો જોઈએ તેમ લાગી રહ્યું છે — “માંનિક અર્થતંત્ર, પ્રવાસન અને રોજિંદી જીવનને અસર નહીં પડે” તે મહત્વનું છે.
સુરક્ષા-ઉપાય અને આગળ શું કરવું?
- પોલીસ, ફોરેન્સિક, અને ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સીઓને દરમિયાન વધુ સઘન સંકલન જરૂરી છે. DNA, CCTV, વાહનમાર્ગ ટ્રેકિંગ, મુંબઇ–પહાડુ-રોડ દરવાજા જેવી તપાસ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
- સ્થળો જેમ કે રેડ ફોર્ટ કે કોઈ ઐતિહાસિક કે વ્યસ્ત સ્થળ, એમાં નિયમિત સંવેદનશીલતા-પડતર કરવી જોઈએ.
- સામાજિક સુરક્ષા, પ્રમાણભૂત માહિતી પ્રસારણ, અને જાગૃતી અભ્યાસક્રમો દ્વારા સામાન્ય નાગરિકોને પણ વર્તમાન જોખમોના વિષે માહિતગાર રાખવું જરૂરી છે.
- આ ઘટનાઓ આપણને યાદ આપે છે કે કોઈ પણ સમયે જાગૃત રહેવું અને ખરાબ સંકેતોને સમયસર ઓળખવું કેટલું જરૂરી છે.
આ ઘટનામાં એ સ્પષ્ટ થયું છે કે એક માત્ર દૃશ્યબળાવાળી ઘટનામાં તેવો વારંવાર “આણંદ” દેખાવ નથી — તે મોટી રચનાત્મક ગઠની ભાગીદારી હોઈ શકે છે. DNA દ્વારા Dr. Umar Un Nabiની ઓળખ થયથી તપાસને આગળ ધપાવવાની દિશા સીધા થઇ છે, પરંતુ આગળનું કામ પણ એટલું જ ફક્ત મહત્ત્વ પૂરોળે છે.
