ભારતની સૌથી નિહાળવાયેલી રાજકીય સમયમાંનું એક — 2025 Bihar Legislative Assembly election — આજે સમાપ્ત થયું છે. ઈવેન્ટનું મહત્વ માત્ર એક રાજ્ય આપની સરકાર બદલવાનો નહોતું, પરંતુ દેશના રાજકીય દૃશ્યપટમાં મોટી છાપ છોડવાનુ હતું. થોડીવારમાં સમાચાર આવ્યા કે NDA-અમુક રીતે વિજયી થશે, અને પછી એ પ્રમાણિત થયું.
પરિણામ NDA વિજય અને અસરો
– પહેલાં તો વાત કરીએ પરિણામની. NDA-એ લગભગ 200 + બેઠકો મેળવવાની દિશામાં આગળ વધી છે.
– આ સાથે, વળી વિરોધી ગઠબંધન-એ ખૂબ ખરાબ પ્રદર્શન કર્યું છે અને તેનો પારો નીચે રહ્યું છે.
– પરિણામે રાજ્યની સરકાર ફરીથી NDA-દબાણ હેઠળ રચાઈ શકે છે, જ્યાં નીતિશ કુમાર અને તેમનાં સહયોગીઓનું ઐતિહાસિક સ્થાન મજબૂતીમાં લાગતું છે.
અસરો:
– રાજ્યની નીતિ નિરમાણ દૃષ્ટિએ એક સ્થીરતા સર્જાઈ જશે.
– રાજકીય દળો માટે નવા મૂલ્યાંકનની જરૂરિયાત છે.– દેશ-પત્નિભૂત રાજનૈતિક દૃશ્યમાં ભાવનાત્મક દેખાવ બદલાઈ શકે છે.
સ્ત્રીઓ મતદારોની મોટી ભાગીદારી
– એક મહત્ત્વપૂર્ણ કારણ છે — સ્ત્રી મતદારોની ભાગીદારી અને નામ. સમાચાર મુજબ મહિલાઓનો મતદાન દર વિશાળ રહ્યો છે, અને તે NDA-ના ખુશામદમાં સક્રિય ઘટક બન્યો.
– આ વિજ્ઞાન છે કે જ્યારે કોઈ રાજકીય સંકલન સ્ત્રીઓ તરફી ઉકેલ આપે છે, ત્યારે પરિણામ પ્રભાવિત થાય છે. રાજ્યમાં વિકાસ, સુરક્ષા, જનસેવાનો મુદ્દા વધ્યા – અને મહિલાઓએ તેમાં મજબૂત સંદેશનો પ્રતિસાદ આપ્યો.
વિભિન્ન જાતિ-તલબંદડી અને રાજકીય ગણનાની યોગ્યતા
રાજયની રાજકીય ભૂમિમાં જાતિ-તલબંદડીનું વિશાળ આયોજન છે. NDA-એ વ્યવસ્થિત રીતે જૂથો વચ્ચે સમન્વય સાથે આગળ વધ્યું; જ્યારે વિરોધી-પક્ષ માટે આ એક પડકાર બની ગયું.
ઉદાહરણ તરીકે, પક્ષ દ્વારા જાહેર કરેલી સમયસર યોજનાઓ અને નેતૃત્વ-ભૂમિકા સંકલન એટલી સક્ષમ ન હતી. એનો અસર મતદારો દ્વારા થઈ હતી.
વિરોધીઓની ભંગાર સ્થિતિ અને પ્રમુખાને ન ચોકસાઈ
વિશ્લેષકો દર્શાવે છે કે Rashtriya Janata Dal (RJD)-આધારિત મહાગઠબંધન યોગ્ય રીતે સાંકળ પકડી ન શકી.
સાથે જ, નવા પક્ષ જેવી કે Jan Suraaj Party (JSP)-ને પણ સપાઈ મંજૂરી મળતી નથી — સ્થાનિક સ્તરે તેની ઓળખ હજુ મજબૂત ન હતી.
આ વિજય માટે એક સ્પષ્ટ કારણ છે: જ્યારે વિરોધી પક્ષ અનિર્ધારિત અને કૂશળતાવિહીન હોય, ત્યારે સમયસર પગલાં ઉઠાવવાના નથી.
વિકાસ-મૂળી પહેલ અને વર્ધમાન અભિયાન
NDA દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી વિકાસ યોજનાઓ અને વર્ધમાન-અભિયાનો વિજ્ઞાનાર્થક પ્રભાવ ધરાવતી હતુ.
ઉદાહરણ તરીકે, મહિલાઓ માટે આર્થિક સહાય, રોજગાર યોજનાઓ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ — આ બધા મતદારો સુધી પહોંચ્યા અને તેના પરિણામે ચાહકતા બની.
આ પ્રકારનાં ‘ફલ દૃષ્ટિ’ પ્રોજેક્ટ-વલણાળું રાજકારણ હવે સશક્ત બન્યું છે.
ચૂંટણી અભિયાન અને સંદેશાવાહક વેપારીકતા
આપણે જોઈ રહ્યા છે કે NDA-એ મજબૂત રીતે અમલમાં નિવડ્યું — પ્રથમ દર મુકાબલી પ્રચાર વિધિઓમાં, બીજી તરફ ડિજિટલ અને સામાજિક માધ્યમોમાં.
ઉપરાંત, વિરોધીઓ-એ સંદેશને સ્પષ્ટ રીતે નિર્ધારિત ન કર્યું — પરિણામે મતદારો માટે ‘વિકલ્પ’ વૈકલ્પિક બન્યો નહિ.
“જંગલ રાજ” અને ભૂતકાળની યાદ
બિહારમાં ભૂતકાળમાં ‘જંગલ રાજ’નું સ્તર પણ એક મુદો રહ્યો છે. NDA-એ તેને ચિત્રરૂપે રજૂ કર્યું કે બીજી બાજુ રહેલી ગઠબંધન-શક્તિ તેનું નિરાકરણ નથી આપી.
એમ-જ, રસ્તા — વિનિયોક, બંધારણ વ્યવસ્થાની સુધારણા-અભિયાનો પણ મહત્વ વધ્યો છે અને એ કેટલાય મતદારો માટે મહત્વપૂર્ણ બની ગયો.
વિનાશ અને પડકાર
વિજય મળે પછી પણ પડકારો દૂર અર્થ નથી બની રહ્યા.
– રોજગાર યુવાનો માટે તક,
– વાયવણ વણાંક સમસ્યાઓ,
– વિકાસની હકીકત અને મતદારોની અપેક્ષાઓ વચ્ચેનું અંતર.
આ બધો સંકટ NDA-સરકાર માટે આગળનું મોટું ટેસ્ટ બની શકે છે.
ભવિષ્યની દિશા
આ પરિણામ માત્ર રાજ્ય માટે નહિ, દેશવ્યાપી રાજકીય દૃશ્ય માટે પણ મોટું સંકેત છે. NDA-ને મળેલી આ જીત પછી:
– આવતીકાલે સામાન્ય ચુંટણીઓમાં તે આગળ નીકળવાની શક્યતાઓ વધારે છે.
– અન્ય પક્ષોને પોતાની તાકાત, સંકલન અને સંદેશકર્તા ઉભી કરવાની જરૂર છે.
– બિહારમાં હવે ઉચ્ચ અપેક્ષાવાળી સરકાર માટે માપદંડ વધે છે — વિધાનસભા ચૂંટણીની જમણી આપણી નજર અગ્રિમ બની છે.
બિહાર ચૂંટણી 2025 માં NDA-એ જીતવા માટે અનેક પરિબળો મળીને કામ કર્યા — મોટાભાગે મહિલા મતદારોની પ્રવૃત્તિ, જાતિ-તલબંદડીનું યોગ્ય સંચાલન, વિકાસ-મૂળ કાર્યક્રમો, તથા વિરોધી-પક્ષની અસ્ફૂર્ત કામગીરી. સાથે સાથે ભૂતકાળની અસર અને ભાવિની અપેક્ષાઓ પણ મોટું માપદંડ બની.
