ઇન્દોરમાં પાણીના દૂષણથી મોત: દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેરમાં વિષાળુ પાણીનો કહેર

મધ્ય પ્રદેશના ઇન્દોર શહેરમાં એક ભયાનક ઘટના સામે આવી છે જેમાં દૂષિત પાણીને કારણે અનેક લોકોના મોત થયા છે. ઇન્દોર, જેને દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, ત્યાં ભગીરથપુરા વિસ્તારમાં આ દુર્ઘટના બની છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, અત્યાર સુધીમાં 5થી 10 લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે સ્થાનિક લોકોના દાવા મુજબ આ આંકડો 14 સુધી પહોંચી ગયો છે. આમાં બાળકો અને શિશુઓ પણ સામેલ છે, જેમાં એક 6 મહિનાના બાળકનું પણ મોત થયું છે. આ ઘટનાએ પ્રશાસન અને સરકારની કામગીરી પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. 

ઘટનાની વિગતો

ઇન્દોરના ભગીરથપુરા વિસ્તારમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી લોકોને ઉલ્ટી, ઝાડા અને તાવ જેવા લક્ષણો જોવા મળી રહ્યા હતા. આ વિસ્તારમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સપ્લાય કરવામાં આવતું પાણી દૂષિત હોવાનું સામે આવ્યું છે. આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, પાણીમાં બેક્ટેરિયાની હાજરી મળી છે, જેના કારણે આ રોગચાળો ફેલાયો છે. છેલ્લા 10 દિવસમાં 1,400થી વધુ લોકો અસરગ્રસ્ત થયા છે, જેમાંથી 200થી વધુ લોકોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. મેયર પુષ્યમિત્ર ભાર્ગવે જણાવ્યું કે તેમને 10 મોતની માહિતી મળી છે, જ્યારે સ્થાનિક લોકો 14 મોતનો દાવો કરી રહ્યા છે.

આ ઘટના કેવી રીતે શરૂ થઈ? વિસ્તારના રહેવાસીઓના જણાવ્યા મુજબ, પાણીમાં વિચિત્ર ગંધ અને સ્વાદ આવી રહ્યો હતો. તેઓએ અગાઉ પણ ફરિયાદ કરી હતી, પરંતુ પ્રશાસને તેના પર ધ્યાન આપ્યું નહીં. પરિણામે, આ રોગચાળો ફેલાયો અને અનેક પરિવારોમાં શોકનું વાતાવરણ ફેલાઈ ગયું. મૃતકોમાં મહિલાઓ, વૃદ્ધો અને બાળકો સામેલ છે, જેમાં એક શિશુનું મોત ખાસ કરીને હૃદયદ્રાવક છે.

કારણો અને નિષ્ફળતા

આ દૂષિત પાણીનું મુખ્ય કારણ સીવેજ લાઈન અને પીવાના પાણીની લાઈન વચ્ચેનું લીકેજ છે. વિસ્તારમાં જૂની પાઈપલાઈન અને અપૂર્ણ જાળવણીને કારણે આ સમસ્યા ઉભી થઈ છે. રહેવાસીઓએ મહિનાઓથી ફરિયાદ કરી હતી, પરંતુ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને તેને અવગણી હતી. ઇન્દોરને સ્વચ્છતા સર્વેમાં 8 વર્ષથી સતત પ્રથમ સ્થાન મળી રહ્યું છે, તો પછી આવી ઘટના કેમ બની? આ સવાલ પ્રશાસનની કામગીરી પર આંગળી ચીંધે છે. આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીઓએ પાણીના સેમ્પલ તપાસ્યા અને તેમાં બેક્ટેરિયાની પુષ્ટિ કરી છે.

મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે આ ઘટનાની તપાસના આદેશ આપ્યા છે અને કેટલાક અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC) એ પણ આ અંગે સુઓ મોટુ કોગ્નિઝન્સ લીધું છે અને મધ્ય પ્રદેશ સરકાર પાસેથી રિપોર્ટ માંગ્યો છે. પરંતુ આ તમામ પગલાં મોડા પડી ગયા છે, કારણ કે અનેક જીવનો ગુમાવી દેવાયા છે.

અસરો અને પીડિતોની વાર્તાઓ

આ ઘટનાએ હજારો લોકોને અસર કરી છે. હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં 2,800થી વધુ લોકો બીમાર પડ્યા છે. પીડિતોમાં મોટા ભાગના ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો છે, જેઓ મ્યુનિસિપલ પાણી પર આધારિત છે. એક પીડિત પરિવારના સભ્યએ જણાવ્યું કે તેમના ઘરમાં ત્રણ વ્યક્તિઓ બીમાર પડ્યા અને એકનું મોત થયું. આવી વાર્તાઓ આ વિસ્તારમાં સામાન્ય છે.

બાળકો પર આની અસર વધુ ગંભીર છે. 6 મહિનાના શિશુનું મોત થયું છે, જેને કારણે પરિવારમાં શોકનું વાતાવરણ છે. આ ઘટનાએ બાળકોના આરોગ્ય અને સુરક્ષા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, દૂષિત પાણીથી થતા રોગો જેમ કે ડાયેરિયા, ડિહાઇડ્રેશન અને તાવ બાળકો માટે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.

પ્રશાસન અને રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ

આ ઘટનાએ રાજકીય વિવાદ પણ ઉભો કર્યો છે. કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ સરકાર પર આકરા પ્રહાર કર્યા છે અને કહ્યું કે “વિષ વહેંચવામાં આવ્યું છે.” AAPના સાંસદ સંજય સિંહે પણ આને શરમજનક ગણાવ્યું છે અને કહ્યું કે આઝાદીના આટલા વર્ષો પછી પણ દૂષિત પાણીથી મોત થાય છે તે દુઃખદ છે.

સ્થાનિક કલેક્ટર શિવમ વર્માએ જણાવ્યું કે તેઓ ઘરે ઘરે સર્વે કરી રહ્યા છે અને લોકોને ઉકાળેલું પાણી પીવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે આવી ઘટનાઓને રોકવા માટે પ્રશાસન અગાઉ કેમ તૈયાર નહોતું? સ્વચ્છતા સર્વેના રેટિંગ્સની વિશ્વસનીયતા પર પણ સવાલ ઉઠી રહ્યા છે.