ઘટનાની વિગતો: કેવી રીતે થઈ છેતરપિંડી?
સુરતના રાંદેર વિસ્તારમાં રહેતા એક યુવાન વેપારીને આ છેતરપિંડીનો ભોગ બનવું પડ્યું. આરોપીઓએ તેને વોટ્સએપ ગ્રુપ અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા સંપર્ક કર્યો. તેમણે “સિયા વર્મા” અને “અજીત ત્રિવેદી (પ્રોફેસર)” જેવી ખોટી ઓળખ આપીને વિશ્વાસ જીત્યો. તેમણે શેર બજાર અને આઈપીઓમાં રોકાણ કરીને ટૂંકા સમયમાં મોટો નફો કમાવાની લાલચ આપી.
ફરિયાદીને એક બનાવટી લિંક મોકલવામાં આવી જેના દ્વારા તેને “મો પ્રોસ્પર એક્સ” અથવા “પ્રોસ્પેરા એક્સ” નામની ફેક ટ્રેડિંગ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરાવવામાં આવી. એપમાં ડીમેટ એકાઉન્ટ ખોલાવ્યા પછી ખોટા સ્ટોક અને આઈપીઓના રોકાણ બતાવવામાં આવ્યા. એપમાં વર્ચ્યુઅલ પ્રોફિટ દેખાડીને વિશ્વાસ વધારવામાં આવ્યો. ફરિયાદીએ વિશ્વાસમાં આવીને અલગ-अલગ બેંક એકાઉન્ટ અને યુપીઆઈ આઈડીમાં ટુકડે-ટુકડે કુલ 14.55 લાખ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કર્યા.
જ્યારે ફરિયાદીએ પ્રોફિટ અને મૂળ રકમ પરત માંગી ત્યારે આરોપીઓએ ટેક્સ, પ્રોસેસિંગ ફી અને અન્ય ચાર્જીસના નામે વધુ પૈસા માંગ્યા. આ વખતે ફરિયાદીને ખબર પડી કે આ એક મોટી છેતરપિંડી છે. તેણે તરત જ સુરત સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી. આ ઘટના 6 માર્ચ 2026ના રોજ ફરિયાદ નોંધાઈ હતી અને તાજેતરમાં 27-28 માર્ચ 2026ની આસપાસ પોલીસે આરોપીઓને પકડ્યા છે. આ કેસ ભારતીય ન્યાય સંહિતા-2023 અને આઈટી એક્ટ હેઠળ નોંધાયો છે.
આરોપીઓ કોણ છે? તેમની પૃષ્ઠભૂમિ અને ભૂમિકા
પોલીસે આ કેસમાં બે મુખ્ય આરોપીઓને ઝડપી પાડ્યા છે:
- રાજેશ રુડાણી (ઉંમર 54 વર્ષ, વરાછા વિસ્તાર, સુરત)
- પ્રફુલભાઈ મંડાંકા (ઉંમર 40 વર્ષ, સરથાણા વિસ્તાર, સુરત)
આ બંને આરોપીઓ પોતે વેપારી છે અને એકબીજાના ઘનિષ્ઠ મિત્રો છે. તેમણે પ્રફુલ મંડાંકાની દુકાને બેસીને આ યોજના ઘડી હતી. તેઓ સાયબર ઠગોના “એજન્ટ” તરીકે કામ કરતા હતા. રાજેશ રુડાણીએ પોતાના બારોડા ગુજરાત ગ્રામીણ બેંકના એકાઉન્ટને 1% કમિશનમાં આપ્યું હતું. પ્રફુલભાઈએ આ એકાઉન્ટ વિગતો હિરેન સુચિત્રા (દિલ્હી આધારિત, હાલ ફરાર)ને 1.5% કમિશનમાં આપી. આ રીતે તેઓ મોટા સાયબર ગેંગ માટે મની મ્યુલ (પૈસા લોન્ડરિંગનું સાધન) તરીકે કામ કરતા હતા.
રાજેશના એકાઉન્ટમાં આ કેસમાંથી 1.05 લાખ રૂપિયા સીધા આવ્યા હતા, જ્યારે કુલ સંદેહાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન 1.12 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચ્યા છે. નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ (NCRP) પર આ એકાઉન્ટ સામે દેશભરમાંથી 14 ફરિયાદો નોંધાઈ છે જેમાં કુલ 1.79 કરોડની છેતરપિંડીના આંકડા છે. આ બતાવે છે કે આ બે મિત્રો માત્ર એક કિસ્સાના નથી, પરંતુ મોટા રેકેટના ભાગ છે.
છેતરપિંડીની પદ્ધતિ: સ્ટેપ બાય સ્ટેપ કેવી રીતે કામ કરતી હતી?
આ છેતરપિંડી ખૂબ જ સોફિસ્ટિકેટેડ હતી:
- સંપર્ક અને લાલચ: વોટ્સએપ અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા ખોટી ઓળખમાં સંપર્ક.
- એપ ડાઉનલોડ: ફેક વેબસાઈટ લિંક મોકલીને એપ ઇન્સ્ટોલ કરાવી.
- વિશ્વાસ જીતવો: એપમાં ખોટા પ્રોફિટ દેખાડીને વધુ રોકાણ કરાવવું.
- પૈસા ટ્રાન્સફર: અલગ-अલગ બેંક એકાઉન્ટ અને યુપીઆઈમાં રકમ મોકલાવવી.
- વિથડ્રોવલની અડચણ: પ્રોફિટ કાઢવા માટે વધુ ફી માંગીને ફસાવવું.
આ પદ્ધતિ આજકાલની મોટાભાગની ઓનલાઈન ટ્રેડિંગ સ્કેમમાં સામાન્ય છે. આરોપીઓએ પોતાના દસ્તાવેજો અને અન્ય લોકોના દસ્તાવેજો વાપરીને બેંક એકાઉન્ટ ખોલાવ્યા હતા જેથી ટ્રેસિંગ મુશ્કેલ બને.
સુરત સાયબર ક્રાઈમ સેલની તપાસ અને ધરપકડ
સુરત પોલીસ કમિશનર અનુપમસિંહ ગહલોતના માર્ગદર્શન હેઠળ સાયબર ક્રાઈમ સેલે ટેક્નિકલ સર્વેલન્સ, બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન ટ્રેકિંગ અને ડિજિટલ ટ્રેસિંગ દ્વારા આરોપીઓ સુધી પહોંચી ગયું. તપાસ દરમિયાન આરોપીઓની પૂછપરછમાં કમિશનની આખી ચેઈન ખુલી. હિરેન સુચિત્રા હજુ ફરાર છે અને પોલીસ તેની શોધમાં છે.
આ કાર્યવાહી એ દર્શાવે છે કે સુરત સાયબર ક્રાઈમ સેલ આવી ડિજિટલ છેતરપિંડીઓ સામે સતત સતર્ક છે. આ કેસમાંથી મળેલા તથ્યોના આધારે વધુ આરોપીઓને પકડવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.
આવી છેતરપિંડીઓનું વ્યાપક નેટવર્ક અને જોખમ
આ કેસ એકલો નથી. રાજેશના એકાઉન્ટ સાથે જ દેશભરમાંથી 14 ફરિયાદો જોડાયેલી છે. આવા રેકેટમાં મની મ્યુલ્સ, ફેક એપ્સ અને ઇન્ટરનેશનલ સિન્ડિકેટ સુધીનું નેટવર્ક હોય છે. ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં ટ્રેડિંગ એપ સ્કેમ, ગોલ્ડ માઈન સ્કેમ અને પ્રોપ ટ્રેડિંગ સ્કેમ જેવા કિસ્સાઓ વધ્યા છે. લોકોને ઝડપી અને સરળ કમાણીની લાલચ આપીને ફસાવવામાં આવે છે.
આ નેટવર્કમાં એક આરોપી બીજાને કમિશન આપીને ચેઈન ચાલુ રાખે છે. પરિણામે નાના એજન્ટો પણ મોટા ગુનામાં સંડોવાઈ જાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં ફક્ત પૈસા જ નહીં, પરંતુ બેંક એકાઉન્ટ અને ડોક્યુમેન્ટ્સ પણ જોખમમાં આવે છે.
રોકાણકારો માટે મહત્વની સલાહ: કેવી રીતે બચી શકાય?
આ કેસથી શીખીને દરેક રોકાણકારે આ સલાહ અનુસરવી જોઈએ:
- અજાણી એપ ક્યારેય ડાઉનલોડ ન કરો: માત્ર SEBI રજિસ્ટર્ડ બ્રોકર્સની એપ જ વાપરો. Google Play અને App Store પરથી પણ વેરિફાઈ કરો.
- વોટ્સએપ ગ્રુપ અને અજાણ્યા સંપર્કથી દૂર રહો: કોઈ પણ લિંક પર ક્લિક ન કરો.
- બેંક એકાઉન્ટ ક્યારેય કમિશન માટે આપશો નહીં: આ કાનૂની ગુનો છે અને જેલની સજા થઈ શકે છે.
- પ્રોફિટ વેરિફાઈ કરો: વાસ્તવિક બજારમાં એવા અસંભવિત રિટર્ન આવતા નથી.
- ફરિયાદ કરો: જો શંકા થાય તો તરત 1930 અથવા NCRP પોર્ટલ પર ફરિયાદ કરો.
- ડિજિટલ સુરક્ષા: OTP, પાસવર્ડ અને બેંક વિગતો કોઈ સાથે શેર ન કરો. ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન વાપરો.
આ સલાહો અનુસરવાથી તમે લાખોની હોળી થતી બચાવી શકો છો.
ગુજરાતમાં વધતા સાયબર ક્રાઈમના કિસ્સાઓ અને જાગૃતિની જરૂર
ગુજરાતમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં સાયબર ક્રાઈમમાં વધારો થયો છે. ટ્રેડિંગ સ્કેમ, ફેક લોન એપ, ગોલ્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને પ્રોપ ટ્રેડિંગ જેવા કિસ્સાઓ વારંવાર સામે આવે છે. સુરત જેવા વેપારી શહેરમાં વેપારીઓ અને યુવાનો વધુ લક્ષ્ય બને છે કારણ કે તેઓ ઝડપી કમાણીની આશા રાખે છે.
પોલીસ અને સરકારે જાગૃતિ અભિયાનો ચલાવ્યા છે પરંતુ વ્યક્તિગત સાવધાની જ સૌથી મોટી સુરક્ષા છે. આ કેસમાં પોલીસની સફળતા એક સારા ઉદાહરણ છે પરંતુ હજુ પણ ઘણા આરોપીઓ ફરાર છે. તેથી દરેક નાગરિકે સતર્ક રહેવું જરૂરી છે.
