દરોડાની વિગતો અને પોલીસની કાર્યવાહી
માંડવી પોલીસને બાતમી મળી હતી કે ખેડપુર ગામમાં નાનુભાઈ ઉર્ફે નેન્સીંગ રાજપુરોહિતના રહેણાંક મકાનમાં નકલી ઘી બનાવવાનું અને તેનું વેચાણ કરવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે. આ બાતમીના આધારે પોલીસની ટીમે તાત્કાલિક દરોડો પાડ્યો. દરોડા દરમિયાન મકાનમાંથી 810 લિટર શંકાસ્પદ ઘીનો જથ્થો મળી આવ્યો, જેને પોલીસે જપ્ત કરી લીધો.
આ જથ્થો મુખ્યત્વે પ્લાસ્ટિકની ડબ્બાઓ અને કન્ટેનરમાં ભરેલો હતો. પોલીસે આ ઘીને નકલી અને ભેળસેળ યુક્ત માનીને તેના નમૂના લઈ લીધા છે. આ નમૂનાઓને વધુ તપાસ માટે ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરી (FSL)માં મોકલવામાં આવ્યા છે. FSLના અહેવાલ પછી જ આ ઘીની ગુણવત્તા અને તેમાં કઈ બાબતો ભેળવવામાં આવી છે તેની સ્પષ્ટતા આવશે.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આ નેટવર્ક લાંબા સમયથી ચાલી રહ્યું હતું અને સ્થાનિક બજારોમાં તેમજ આસપાસના વિસ્તારોમાં નકલી ઘીનું વેચાણ કરવામાં આવતું હતું. રહેણાંક મકાનમાં આવી પ્રવૃત્તિ ચલાવવાથી સ્થાનિક લોકોને પણ ખબર નહોતી, જે ખૂબ જ ચિંતાજનક છે.
નકલી ઘીના ઉત્પાદનમાં વપરાતી પદ્ધતિઓ
ગુજરાતના અન્ય વિસ્તારોમાં નકલી ઘીના કેસોમાં સામાન્ય રીતે વનસ્પતિ તેલ, સોયાબીન ઓઈલ, પામ ઓઈલ અને અન્ય સસ્તા તેલોને ભેળવીને ઘી બનાવવામાં આવે છે. તેમાં રંગ, સુગંધ અને ટેસ્ટ માટે કેમિકલ્સ અને ફ્લેવર્સ ઉમેરવામાં આવે છે. આ રીતે બનાવેલું ઘી દેખાવમાં અસલી ઘી જેવું લાગે છે, પરંતુ તેમાં પોષણ તત્વો નથી હોતા અને તે આરોગ્ય માટે હાનિકારક પણ સાબિત થઈ શકે છે.
આ કિસ્સામાં પણ સમાન પદ્ધતિ અપનાવવામાં આવી હોવાની શંકા છે. રહેણાંક મકાનમાં જ ઉત્પાદન ચાલતું હોવાથી તેમાં હાઇજીન અને ગુણવત્તા નિયંત્રણનો કોઈ ધ્યાન રાખવામાં આવતો નથી. આવા ઉત્પાદનો લાંબા ગાળે લીવર, કિડની અને અન્ય આરોગ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.
સુરતમાં નકલી ખાદ્ય પદાર્થોના વધતા કેસો
સુરતમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં નકલી ઘી, પનીર, માખણ અને અન્ય ડેરી પ્રોડક્ટ્સના કેસો સામે આવ્યા છે. દિવાળી પહેલાં અને તહેવારોના સમયે આવા કૌભાંડો વધુ વધે છે કારણ કે માંગ વધારે હોય છે અને લોકો સસ્તા ભાવે ખરીદી કરવા તૈયાર થઈ જાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે, તાજેતરમાં અમરોલી, લસ્કાણા, કામરેજ અને અન્ય વિસ્તારોમાં પણ નકલી ઘીની ફેક્ટરીઓ પકડાઈ છે. એક કેસમાં 10,000 કિલો જેટલું નકલી ઘી જપ્ત થયું હતું. આ બધા કેસોમાં પોલીસ અને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગની સંયુક્ત કાર્યવાહીથી આ કૌભાંડો બહાર આવ્યા છે.
આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે ગ્રાહકોએ હંમેશા પ્રમાણિત બ્રાન્ડ્સ અને FSSAI લાઇસન્સ ધરાવતા વિક્રેતાઓ પાસેથી જ ખરીદી કરવી જોઈએ. સસ્તા ભાવે મળતા ઘી કે ડેરી પ્રોડક્ટ્સ પર શંકા કરવી જોઈએ.
ગ્રાહકો માટે સલાહ અને સરકારી પગલાં
આવા કૌભાંડોને રોકવા માટે ગ્રાહકોએ સચેત રહેવું જરૂરી છે. ઘી ખરીદતી વખતે પેકેજિંગ, લેબલ, મેન્યુફેક્ચરિંગ તારીખ અને FSSAI લોગો તપાસવું જોઈએ. જો કોઈ શંકા લાગે તો તરત જ સ્થાનિક ફૂડ ઇન્સ્પેક્ટર અથવા પોલીસને જાણ કરવી.
સરકાર અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્રએ પણ આવા કેસો પર વધુ કડક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. નિયમિત રેડ, નમૂના તપાસ અને જાગૃતિ અભિયાનો દ્વારા આવા કૌભાંડોને નિયંત્રિત કરી શકાય છે.
નિષ્કર્ષ
સુરતમાં માંડવી પોલીસની આ કાર્યવાહી ખૂબ જ પ્રશંસનીય છે. 810 લિટર નકલી ઘી જપ્ત કરીને તેઓએ અનેક લોકોના આરોગ્યને બચાવ્યું છે. પરંતુ આ એકલું પૂરતું નથી. સમાજ, વેપારીઓ અને સરકાર સૌએ મળીને ખાદ્ય સુરક્ષા માટે કામ કરવું પડશે.
