આ ઘટના લોકસભાના ચાલુ સત્રમાં નક્સલવાદ અને આદિવાસી વિકાસ પરની ચર્ચા દરમિયાન બની. વિરોધપક્ષના એક સભ્યે નક્સલવાદી હિંસાને “ક્રાંતિકારી સંઘર્ષ” તરીકે વર્ણવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેના જવાબમાં અમિતભાઈ શાહે ઊભા થઈને આક્રમક અને તથ્યપૂર્ણ વક્તવ્ય આપ્યું. તેમણે કહ્યું કે ભગતસિંહ, ચંદ્રશેખર આઝાદ અને બિરસા મુંડા જેવા ક્રાંતિકારીઓએ દેશ માટે બલિદાન આપ્યું, જ્યારે નક્સલવાદીઓ ગરીબ આદિવાસીઓને બંધક બનાવીને હિંસા અને આતંક ફેલાવે છે. આ વક્તવ્યે સદનમાં તાળીઓનો ગડગડાટ કરાવ્યો અને સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ ગયું.
નક્સલવાદીઓ વિરુદ્ધ અમિત શાહની અભિયાન: તથ્યો અને સફળતા
અમિતભાઈ શાહના નેતૃત્વમાં કેન્દ્ર સરકારે નક્સલવાદને જડમૂળથી ખતમ કરવા માટે જે અભિયાન ચલાવ્યું છે તે ઇતિહાસમાં સોનેરી અક્ષરે લખાવા જેવું છે. ૨૦૧૪ પહેલાં દેશમાં ૧૩૬ જિલ્લાઓ નક્સલ પ્રભાવિત હતા. આજે માત્ર ૬ જિલ્લાઓમાં આ સમસ્યા બાકી છે અને ૨૦૨૬ સુધીમાં તેને પણ પૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાનો લક્ષ્ય છે. આ સફળતાનું શ્રેય અમિતભાઈ શાહની વ્યૂહાત્મક યોજના, સુરક્ષા દળોના બલિદાન અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં વિકાસના કાર્યોને જાય છે.
નક્સલવાદીઓ આદિવાસીઓના નામે વનસંપત્તિનું શોષણ કરે છે. તેઓ ગરીબોને બંદૂક ઉપાડવા માટે ઉશ્કેરે છે અને પછી તેમને જ બલિનો બકરો બનાવે છે. અમિતભાઈએ લોકસભામાં કહ્યું કે, “ભગતસિંહે અંગ્રેજો સામે લડ્યા અને ફાંસીના તખ્તે ચડ્યા. બિરસા મુંડાએ આદિવાસીઓના અધિકાર માટે બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય સામે બળવો કર્યો. તેઓએ ક્યારેય પોતાના જ લોકોને બંધક નહોતા બનાવ્યા. નક્સલવાદીઓ તેમના નામે લૂંટ કરે છે તે અપમાન છે.”
ભગતસિંહ અને બિરસા મુંડા: વાસ્તવિક ક્રાંતિકારીઓની વાર્તા
ભગતસિંહનું નામ સાંભળતાં જ દરેક ભારતીયના હૃદયમાં ગર્વ અને ઉત્સાહ જાગે છે. ૧૯૨૮માં લાલા લાજપતરાયના હત્યાકાંડના બદલામાં સાયમન કમિશનના અધિકારી સામે બોમ્બ ફેંકનાર અને પછી અંગ્રેજ સરકારને ચેલેન્જ કરનાર આ યુવા ક્રાંતિકારીએ “ઇન્કલાબ ઝિંદાબાદ”ના નારા સાથે ફાંસી સ્વીકારી. તેમનું જીવન દેશભક્તિ અને સમાજવાદનું પ્રતીક છે. તેઓએ ક્યારેય નિર્દોષ લોકોને માર્યા નહોતા; તેઓ અંગ્રેજી સામ્રાજ્યવાદ સામે લડ્યા.
તેવી જ રીતે બિરસા મુંડા, જેમને “ધરતી આબા” કહેવામાં આવે છે, ઝારખંડ અને ઓડિશાના આદિવાસીઓના મહાન નેતા હતા. ૧૮૭૪માં જન્મેલા આ યુવાને બ્રિટિશ શાસન અને જમીનદારો સામે “ઉલગુલાન” (મહાન બળવો) નો આદેશ આપ્યો. તેમણે આદિવાસીઓને તેમની જમીન અને સંસ્કૃતિના અધિકાર માટે જાગૃત કર્યા. ૧૯૦૦માં માત્ર ૨૫ વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન થયું, પરંતુ તેમના બળવાએ આદિવાસી અધિકારની લડતને અમર બનાવી દીધી.
આ બંને મહાનુભાવોની સરખામણી નક્સલવાદીઓ સાથે કરવી એ તેમના બલિદાનનું અપમાન છે. નક્સલવાદીઓ ૧૯૬૭ના નક્સલબાડી આંદોલનથી શરૂ થયા અને તેમણે હજારો નિર્દોષ આદિવાસીઓ, પોલીસ અધિકારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકોની હત્યા કરી છે. તેઓ વિકાસના કામોમાં અવરોધ ઊભો કરે છે અને વનસંપત્તિની લૂંટ કરે છે.
વિરોધપક્ષની વ્યૂહરચના અને તેના પરિણામો
અમિતભાઈ શાહના વક્તવ્ય પછી વિરોધપક્ષે તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી. કેટલાક સભ્યોએ તેને “ભાજપની રાજકીય ચાલ” કહીને ટીકા કરી. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે નક્સલવાદને “ક્રાંતિ” કહેવાની માનસિકતા દેશના વિકાસને રોકે છે. કોંગ્રેસ અને અન્ય વિરોધી પક્ષોના શાસનકાળમાં નક્સલી હિંસા વધી હતી. આજે મોદી સરકારના સમયમાં સુરક્ષા દળો અને સ્થાનિક વિકાસ યોજનાઓથી આ સમસ્યા ઘટી રહી છે.
ઝારખંડ, છત્તીસગઢ, મહારાષ્ટ્ર અને ઓડિશા જેવા રાજ્યોમાં નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં રોડ, સ્કૂલ, હોસ્પિટલ અને વીજળીની સુવિધાઓ વધી રહી છે. આદિવાસીઓને મુખ્ય સ્ત્રોતમાં જોડવા માટે “આસ્પિરેશનલ ડિસ્ટ્રિક્ટ પ્રોગ્રામ” જેવી યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. અમિતભાઈએ લોકસભામાં આ તથ્યો રજૂ કરીને કહ્યું કે વિકાસ જ નક્સલવાદનો સાચો વિરોધ છે.
નક્સલવાદનો ઇતિહાસ અને તેના પર પ્રહાર
નક્સલવાદની શરૂઆત ૧૯૬૭માં પશ્ચિમ બંગાળના નક્સલબાડીમાં થઈ. તે સમયે તેને કૃષિ સુધારાના આંદોલન તરીકે જોવામાં આવ્યું, પરંતુ તે ઝડપથી હિંસક આતંકવાદમાં ફેરવાઈ ગયું. CPI(માઓવાદી) જેવા સંગઠનોએ હજારો હત્યાઓ કરી. ૨૦૦૪થી ૨૦૧૪ સુધીમાં હજારો પોલીસ અને આદિવાસીઓ માર્યા ગયા.
મોદી સરકારે “સમાધાન” યોજના અને “સ્પેશિયલ ઇન્ટિગ્રેટેડ એક્શન પ્લાન” દ્વારા બે પ્રકારનો અભિગમ અપનાવ્યો: હિંસા કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી અને સમર્પણ કરનારાઓ માટે પુનર્વસન. આના પરિણામે હજારો નક્સલીઓએ હથિયાર મૂક્યા. અમિતભાઈ શાહે વ્યક્તિગત રીતે આ અભિયાનનું નેતૃત્વ કર્યું છે અને તેઓએ રાજ્ય સરકારો સાથે સંકલન વધાર્યું છે.
આદિવાસીઓના અધિકાર અને વિકાસની વાસ્તવિક લડત
બિરસા મુંડા જેવા આદિવાસી નેતાઓએ જે અધિકાર માટે લડ્યા તે અધિકાર આજે મોદી સરકાર આપી રહી છે. “વન અધિકાર અધિનિયમ”નો અમલ વધારવામાં આવ્યો છે. આદિવાસી વિસ્તારોમાં ઇ-કોમર્સ, સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ અને ટુરિઝમની યોજનાઓ ચાલુ છે. નક્સલવાદીઓ આ વિકાસને રોકવા માટે હિંસા કરે છે કારણ કે તેમની “ક્રાંતિ”નું આધારસ્તંભ જ ગરીબી અને અજ્ઞાન છે.
અમિતભાઈએ કહ્યું કે, “જો આપણે ભગતસિંહ અને બિરસા મુંડાને સાચા અર્થમાં યાદ કરવા માંગતા હોઈએ તો આદિવાસીઓને મુખ્ય વહેંચણીમાં લાવવા જોઈએ, નહીં કે તેમને નક્સલીઓના હાથમાં સોંપી દેવા.”
સમાજ અને મીડિયાની જવાબદારી
આ વક્તવ્ય પછી સોશિયલ મીડિયા પર #AmitShahRoar અને #InsultToRevolutionaries જેવા હેશટેગ વાયરલ થયા છે. ઘણા યુવાનો અને આદિવાસી સમુદાયે આ વક્તવ્યનું સમર્થન કર્યું છે. જોકે કેટલાક વિરોધી મીડિયા તેને “ધ્રુવીકરણ” તરીકે રજૂ કરી રહ્યા છે.
વાસ્તવમાં આ ચર્ચા દેશની એકતા અને વિકાસ માટે જરૂરી છે. નક્સલવાદને રોમેન્ટિસાઇઝ કરવાને બદલે તેને આતંકવાદ તરીકે જોવો જોઈએ. અમિતભાઈ શાહનું આ વક્તવ્ય માત્ર લોકસભાની ચર્ચા નહોતું, પરંતુ દેશના યુવાનોને સાચા ઇતિહાસની યાદ અપાવવાનું હતું.
