ભારત આજે તેનો 77મો પ્રજાસત્તાક દિવસ ધામધૂમથી ઉજવી રહ્યું છે. દેશભરમાં પરેડ, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને રાષ્ટ્રીય ગૌરવનો માહોલ છે. પરંતુ આ ઉજવણીની વચ્ચે રાજસ્થાનના નાગૌર જિલ્લામાંથી લગભગ 10,000 કિલો વિસ્ફોટક સામગ્રી (મુખ્યત્વે એમોનિયમ નાઈટ્રેટ) અને ડિટોનેટર્સ પકડાતા સમગ્ર દેશમાં હડકંપ મચી ગયો છે. આ ઘટના પ્રજાસત્તાક દિવસની પૂર્વ સંધ્યાએ બની છે, જેના કારણે સુરક્ષા એજન્સીઓએ મોટું કાવતરું નિષ્ફળ બનાવ્યું હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
રાજસ્થાન પોલીસના નાગૌર જિલ્લા પોલીસે ખાસ ગુપ્તચર માહિતીના આધારે હરસૌર ગામમાં આવેલા એક ફાર્મહાઉસ પર દરોડો પાડ્યો હતો. આ દરોડામાં લગભગ 9,550 થી 10,000 કિલો એમોનિયમ નાઈટ્રેટ અને અન્ય વિસ્ફોટક સામગ્રી તથા ડિટોનેટર્સ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ જથ્થો રાજસ્થાનમાં આ પ્રકારનો સૌથી મોટો જથ્થો ગણાય છે. પોલીસે 58 વર્ષીય સુલેમાન ખાન નામના વ્યક્તિને અટકાયતમાં લીધો છે. પ્રાથમિક પૂછપરછમાં આરોપીએ કબૂલ્યું છે કે આ વિસ્ફોટકોનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર ખનન (અવૈધ માઇનિંગ) માટે કરવાનો હતો. જોકે, સમય અને જથ્થાને જોતાં આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદી સંગઠનો સાથે જોડાયેલું હોવાની શંકા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
નાગૌરના પોલીસ અધિક્ષક મૃદુલ કછવાહાએ જણાવ્યું કે, “આપણને લાંબા સમયથી ગુપ્તચર માહિતી મળી રહી હતી. તેના આધારે રાત્રે જ દરોડો પાડવામાં આવ્યો અને મોટો જથ્થો જપ્ત કરવામાં સફળતા મળી. આ દેશની આંતરિક સુરક્ષા માટે મોટી સફળતા છે.” આ ઘટના પ્રજાસત્તાક દિવસ પહેલાંના ઉચ્ચ સતર્કતા સમયગાળામાં બની છે, જ્યારે દેશભરમાં આતંકવાદી હુમલાની ચેતવણીઓ જારી કરવામાં આવી હતી.
આ વિસ્ફોટકોનો ઉપયોગ કરીને મોટા પાયે વિસ્ફોટ કરી શકાય તેમ હતું, જેનાથી જાહેર સ્થળો, રેલ્વે સ્ટેશનો, બજારો કે પછી પરેડ જેવા કાર્યક્રમોને નિશાન બનાવી શકાયા હોત. એમોનિયમ નાઈટ્રેટ એક શક્તિશાળી વિસ્ફોટક છે, જેનો ઉપયોગ પહેલાં પણ અનેક આતંકી હુમલાઓમાં થયો છે, જેમ કે 1993ના મુંબઈ બોમ્બ બ્લાસ્ટ અને અન્ય ઘટનાઓમાં. આ જથ્થો ખનન માટે હોવાનું કહેવાય છે, પરંતુ તેની માત્રા અને સમયને જોતાં તપાસ એજન્સીઓ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે. NIA અને અન્ય કેન્દ્રીય એજન્સીઓને પણ આ કેસમાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે.
આ ઘટનાએ દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થાની સજાગતા દર્શાવી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં રાજસ્થાન સહિત અનેક રાજ્યોમાં ગેરકાયદેસર ખનન અને વિસ્ફોટકોની હેરાફેરીના કિસ્સા સામે આવ્યા છે, પરંતુ આટલો મોટો જથ્થો પકડાવો એ અસાધારણ છે. આરોપી સામે UAPA અને વિસ્ફોટક અધિનિયમ હેઠળ કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે.
આ ઘટના બાદ રાજસ્થાન પોલીસ અને કેન્દ્રીય એજન્સીઓએ રાજ્યમાં વધુ સઘન તપાસ અને ચેકિંગ શરૂ કરી દીધું છે. પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક કરવામાં આવી છે. નાગરિકોએ પણ કોઈ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જોવા મળે તો તરત જ પોલીસને જાણ કરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.
