તાજેતરમાં રાજકોટ-જામનગર હાઈવે પર નિર્માણાધીન બ્રિજના સ્લેબમાં તિરાડ પડી અને તે ત્રાંસું થઈ ગયું, જેના કારણે મોટી દુર્ઘટના ટળી ગઈ. આ ઘટના જુલાઈ 31, 2025ના રોજ બની હતી, જેમાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી, પરંતુ કામગીરીની ગુણવત્તા અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર ગંભીર સવાલો ઉઠ્યા છે. આ બ્લોગમાં અમે આ ઘટનાની વિગતો, તેના કારણો, પરિણામો અને ગુજરાતમાં આવી અન્ય ઘટનાઓ વિશે વિસ્તારથી વાત કરીશું, જેથી વાચકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિનો સ્પષ્ટ અંદાજ મળે.
આ ઘટનાની વિગતોમાં જઈએ તો, સંધિયા બ્રિજનું કામ રાજકોટ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના અધિકાર હેઠળ ચાલી રહ્યું છે. જુલાઈ 31ના રોજ, બ્રિજના સ્લેબને ટેકો આપવા માટે લગાવેલી અસ્થાયી સપોર્ટ સ્ટ્રક્ચર અચાનક ખસી ગઈ, જેના કારણે સ્લેબ ત્રાંસું થઈ ગયું અને લગભગ 2.5 ફૂટનું અંતર પડી ગયું. કાચા કોંક્રીટના ટુકડા પડી ગયા અને છતમાં મોટું છિદ્ર પડી ગયું. સદ્ભાગ્યે, તે સમયે સાઈટ પર કોઈ કામદાર કે વાહન ચાલક હાજર નહોતા, જેથી કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી.
પરંતુ આ ઘટનાએ બ્રિજની મજબૂતી અને કામગીરીની પ્રક્રિયા પર અનેક સવાલો ઉભા કર્યા છે. રાજકોટ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના સિટી એન્જિનિયર અતુલ રાવલે આ અંગે જણાવ્યું કે, સપોર્ટ ખસવાના કારણે સ્લેબ થોડું ત્રાંસું થયું અને કેટલાક ટુકડા પડ્યા. તેમણે કોન્ટ્રાક્ટરને વધુ સાવચેતીથી કામ કરવાની સૂચના આપી છે. અધિકારીઓએ આશ્વાસન આપ્યું છે કે આ ઘટનાથી પ્રોજેક્ટના સમયમર્યાદામાં મોટો વિલંબ નહીં થાય અને માર્ચ સુધીમાં બ્રિજ પૂર્ણ થઈ જશે.
આ ઘટના કોઈ અલગ નથી. ગુજરાતમાં છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 10થી વધુ આવી ઘટનાઓ નોંધાઈ છે, જેમાં નિર્માણાધીન અથવા તાજેતરમાં બનેલા બ્રિજોમાં તિરાડો પડી કે તે ધરાશાયી થયા છે. ઉદાહરણ તરીકે, જુલાઈ 9, 2025ના રોજ વડોદરા જિલ્લામાં ગંભીરા બ્રિજનો ભાગ ધરાશાયી થયો, જેમાં 12 લોકોના મોત થયા અને 9 ઘાયલ થયા. આ બ્રિજ મહીસાગર નદી પર આવેલું હતું અને તેના પતનથી અનેક વાહનો નદીમાં પડી ગયા. તે જ રીતે, જાન્યુઆરી 2022માં રાજકોટના મધપર ચોકડી પાસે નિર્માણાધીન બ્રિજનું પિલર ધરાશાયી થયું, જેમાં બે કામદારો ઘાયલ થયા. જૂન 2023માં તાપી જિલ્લામાં મિંડોલા નદી પર તાજેતરમાં બનેલા બ્રિજનું સ્લેબ પડી ગયું, જેના કારણે ત્રણ એન્જિનિયરોને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા.
આવી ઘટનાઓના કારણોમાં મુખ્યત્વે કોન્ટ્રાક્ટર્સની બેદરકારી, નબળી ગુણવત્તાની સામગ્રીનો ઉપયોગ, અપુરતી દેખરેખ અને ઝડપી કામગીરીના દબાણને જવાબદાર ગણવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં રોડ અને બ્રિજના પ્રોજેક્ટ્સ વધુને વધુ વધી રહ્યા છે, પરંતુ સુરક્ષા માપદંડોનું પાલન ન કરવાથી આવી દુર્ઘટનાઓ વધી રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે, બ્રિજ નિર્માણમાં કોંક્રીટની ગુણવત્તા, સપોર્ટ સ્ટ્રક્ચરની મજબૂતી અને વેધર કન્ડીશન્સને ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે. વરસાદની મોસમમાં આવા કામો વધુ જોખમી બને છે, કારણ કે કાચું કોંક્રીટ સુકાવા માટે સમય લે છે અને તેમાં તિરાડો પડવાની શક્યતા વધે છે.
રાજકોટ જેવા શહેરમાં, જ્યાં વસ્તી વધારો અને વાહનોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે, બ્રિજ અને ઓવરબ્રિજનું મહત્વ અનેકગણું છે. સંધિયા બ્રિજ રાજકોટને જામનગર સાથે જોડે છે અને તેના પૂર્ણ થવાથી વાહન વ્યવહાર વધુ સરળ બનશે. પરંતુ આવી ઘટનાઓથી લોકોમાં ભય વ્યાપે છે અને સરકારી તંત્ર પર વિશ્વાસ ઘટે છે. વિરોધ પક્ષો અને સ્થાનિક નાગરિકોએ આ ઘટના પર તીખી પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેઓ માંગ કરી રહ્યા છે કે સ્વતંત્ર તપાસ કમિટીની રચના કરવામાં આવે અને જવાબદાર વ્યક્તિઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ આ અંગે ચર્ચા ગરમ છે, જ્યાં લોકો ગુજરાતની ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સ્થિતિ પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.
ગુજરાતમાં બ્રિજ કોલેપ્સની તાજેતરની અન્ય ઘટનાઓ જોઈએ તો, જુલાઈ 15, 2025ના રોજ રાજકોટમાં જ એક જૂના બ્રિજને તોડવા દરમિયાન મશીન ત્રાંસું થયું અને તેમાં ઉભા લોકો પાણીમાં પડી ગયા. જો કે આ તોડકામની ઘટના હતી, તેમ છતાં તે સુરક્ષા વ્યવસ્થાની અપુરતતા દર્શાવે છે. વધુમાં, જૂન 2020માં રાજકોટ-ગોંડલ હાઈવે પર અજી ડેમ પાસે અંડરપાસની રીટેઈનિંગ વોલ પડી ગઈ, જેમાં બે લોકોના મોત થયા. આ તમામ ઘટનાઓ એક જ વાત તરફ ઈશારો કરે છે કે ગુજરાતમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસની ઝડપને જાળવવા માટે ગુણવત્તા અને સુરક્ષા પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે સરકારે કેટલાક પગલાં લેવા જોઈએ. પ્રથમ, બ્રિજ નિર્માણના તમામ પ્રોજેક્ટ્સમાં ત્રીજા પક્ષની ઓડિટને અનિવાર્ય બનાવવી. બીજું, કોન્ટ્રાક્ટર્સને કડક નિયમો હેઠળ કામ કરવા માટે બંધનકર્તા બનાવવા અને ઉલ્લંઘનના કિસ્સામાં કડક સજા આપવી. ત્રીજું, કામદારોને સુરક્ષા તાલીમ આપવી અને આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને મોનિટરિંગ વધારવું. વધુમાં, લોકોને પણ જાગૃત કરવા જોઈએ કે તેઓ આવા પ્રોજેક્ટ્સમાં કોઈપણ અનિયમિતતા જુએ તો તેની જાણ કરે.
