મહારાષ્ટ્રની 29 મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોની ચૂંટણીઓના પરિણામો જાહેર થઈ રહ્યા છે, અને તેમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) અને એકનાથ શિંદેની શિવસેનાના ગઠબંધન (મહાયુતિ) મોટી લીડ સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. આ ચૂંટણીઓમાં બ્રિહનમુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) સહિત પુણે, નાગપુર, થાણે અને અન્ય મોટા શહેરોના પરિણામો પર બધાની નજર છે. આ પરિણામો મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિમાં એક મોટો વળાંક લાવી શકે છે, કારણ કે ભાજપને પ્રથમ વખત BMCમાં મેયર પદ મેળવવાની તક મળી શકે છે, જે અગાઉ શિવસેનાનો ગઢ માનવામાં આવતો હતો.
આ ચૂંટણીઓનું મહત્વ એટલું છે કે તે લગભગ 9 વર્ષ પછી યોજાઈ છે. અગાઉ 2017માં યોજાયેલી ચૂંટણીઓ પછી કોવિડ-19 મહામારી અને કાનૂની વિવાદોને કારણે વિલંબ થયો હતો. 15 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ મતદાન થયું હતું, જેમાં મુંબઈમાં 50% જેટલું મતદાન નોંધાયું હતું, જે 2017ના 55% કરતા થોડું ઓછું છે. આ વખતે ચૂંટણીમાં મુખ્ય મુકાબલો મહાયુતિ (ભાજપ-શિવસેના શિંદે-એનસીપી અજિત પવાર) અને મહા વિકાસ અઘાડી (શિવસેના UBT-કોંગ્રેસ-એનસીપી શરદ પવાર) વચ્ચે હતો. તેમજ રાજ ઠાકરેની મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના (MNS) પણ કેટલીક જગ્યાઓ પર મજબૂતીથી લડી હતી.
BMCના પરિણામો પર નજર કરીએ તો, 227 વોર્ડમાંથી મહાયુતિ 116થી 130 સીટો પર આગળ છે, જ્યારે શિવસેના (UBT)નું ગઠબંધન 83થી 85 સીટો પર છે. આનો અર્થ એ છે કે ભાજપને પ્રથમ વખત મુંબઈના મેયર પદ પર કબજો કરવાની તક મળી શકે છે. અગાઉ શિવસેના (અવિભાજિત) લગભગ 28 વર્ષથી BMC પર રાજ કરતી હતી. ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરેની પાર્ટીઓ આ વખતે પાછળ રહી છે, જેમાં MNSને મુંબઈમાં માત્ર 6 સીટો મળી છે. આ પરિણામો ઠાકરે પરિવાર માટે મોટો ઝટકો છે, કારણ કે મુંબઈ તેમનો પરંપરાગત ગઢ માનવામાં આવે છે.
પુણે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં પણ ભાજપની મોટી જીત જોવા મળી છે. 165 વોર્ડમાંથી ભાજપ 50થી 52 સીટો પર આગળ છે, જ્યારે એનસીપીના બંને જૂથો અને કોંગ્રેસ-UBT ગઠબંધન પાછળ છે. પુણેમાં પવાર પરિવારનું વર્ચસ્વ હતું, પરંતુ આ વખતે ભાજપે તેને તોડી નાખ્યું છે. તેવી જ રીતે, નાગપુરમાં, જે મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીનું ગૃહ શહેર છે, ભાજપ 74થી 84 સીટો પર આગળ છે, જ્યારે કોંગ્રેસ 22થી 41 સીટો પર છે. AIMIMને પણ નાગપુરમાં 4થી 7 સીટો મળી છે. આ પરિણામોમાં ભાજપનો ભગવો ફરી વખત લહેરાયો છે.
અન્ય કોર્પોરેશનોમાં પણ મહાયુતિનું વર્ચસ્વ જોવા મળે છે. થાણેમાં શિવસેના (શિંદે) મોટી લીડમાં છે, જ્યારે ભાજપ બીજા ક્રમે છે. નાશિક, સોલાપુર, કોલ્હાપુર અને અમરાવતી જેવા શહેરોમાં પણ ભાજપ-શિવસેના ગઠબંધન આગળ છે. કુલ મળીને, 29 કોર્પોરેશનોમાંથી 25માં મહાયુતિ સરકાર બનાવવાની તૈયારીમાં છે, જેમાં ભાજપને 1,388 સીટો, શિવસેના (શિંદે)ને 364 સીટો મળી છે. કોંગ્રેસ 306 સીટો સાથે ત્રીજા ક્રમે છે, જ્યારે શિવસેના (UBT)ને 166 અને અજિત પવારની એનસીપીને 150 સીટો મળી છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ જીતને NDAની લોકપ્રિયતાનું પ્રતીક ગણાવ્યું છે. તેમણે ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે, “મહારાષ્ટ્રના લોકોએ વિકાસ અને સુશાસનને વોટ આપ્યો છે. આ પરિણામો NDAની નીતિઓ પર વિશ્વાસ દર્શાવે છે.” મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને ડેપ્યુટી સીએમ એકનાથ શિંદેએ પણ પાર્ટી કાર્યકર્તાઓને અભિનંદન પાઠવ્યા છે. બીજી તરફ, ઉદ્ધવ ઠાકરે અને રાજ ઠાકરેએ પરિણામોને સ્વીકારીને આગળ વધવાની વાત કરી છે, પરંતુ તેમણે ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે, જેમ કે મતદારોની આંગળી પરની શાહી સરળતાથી ભૂંસાઈ જવાની ફરિયાદ.
આ પરિણામોનું વિશ્લેષણ કરીએ તો, તે મહારાષ્ટ્રની રાજનીતિમાં ભાજપના વધતા પ્રભાવને દર્શાવે છે. 2017માં ભાજપે BMCમાં 82 સીટો જીતી હતી, પરંતુ આ વખતે તેનું પ્રદર્શન વધુ સારું છે. શિવસેનાના વિભાજન પછી શિંદે જૂથને ભાજપ સાથે જોડાવું ફાયદાકારક સાબિત થયું છે. આ જીત વિધાનસભા અને લોકસભા ચૂંટણીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે શહેરી વિસ્તારોમાં ભાજપની મજબૂતી દર્શાવે છે. જો કે, કોંગ્રેસે લાતુર જેવા કેટલાક વિસ્તારોમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું છે, જ્યાં તેણે 40થી વધુ સીટો જીતી છે.
