પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં ઉઠેલા ધાર્મિક પ્રશ્નો વચ્ચે વૈષ્ણો દેવી મેડિકલ કોલેજ પર સર્જાયેલા રાજકીય તોફાન અને ઓમર અબ્દુલ્લાના મેરિટ આધારિત નિર્ણયને લઈને વધતી ચર્ચાઓનો વિવાદ

આ વર્ષે પ્રથમ બેચ માટે જાહેર થયેલી 50 MBBS સીટોમાંથી 42 સીટો મુસલિમ ઉમેદવારોને પ્રવેશ આપવામાં આવી. 

આ સાથે અધિક હિંદૂ સંગઠનો અને કેટલાક રાજકીય પક્ષોએ વિરોધ ઉઠાવ્યો — તેમની દલીલ: “જ્યારે કોલેજનું નામ અને ફંડ હિંદૂ પૂજ્ય સ્થાન પરથી આવ્યું છે, તો હિંદુ વિશ્વાસુને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.” 

વિરોધરૂપે, એક દલિલ આવી કે જો મૂલ્ય આપવામાં આવ્યું હોત કે “ધર્મ” મહત્વનો છે તો એ સંસ્થા લઘુમતી સંસ્થા તરીકે જાહેર થવી જોઈએ.

મુખ્ય દલીલો અને Bharatiya Janata Party (BJP) + હિંદૂ સંગઠનોની માંગ

  • નેતા અને હિંદૂ સંગઠનોનો મત: કેમકે સંસ્થા એક પૂજ્ય જગ્યાથી સંકળાયેલ છે, તેથી  “ધર્મ”  મહત્વ ધરાવવો જોઈએ. તે કહે છે કે non-Hindu ઉમેદવારોને પ્રવેશ આપવો મંદિર, પૂજા સંદર્ભ અને ફંડગાર માટે અનુલાયક છે. 
  • તારીખ 24 નવેમ્બર, 2025 — BJP નેતા (Leader of Opposition) સુનિલ શર્માને તેમના સમર્થકો સાથે મળીને રાજ્ય ગવર્નર/શ્રાઇન બોર્ડ ચેરમેન (લીટ. ગવર્નર)ને મેમોરેન્ડમ સોપ્યું, અને પહેલા સમૂહમાં અવેલોકન અરજી હતી કે પુનઃવિકલ્પ જોઇએ. 
  • આ ક્ષેત્રમાંથી કેટલાક હિંદૂ સંગઠનો — જેમ કે Vishwa Hindu Parishad (VHP), Bajrang Dal — દ્વારા વિરોધ સંકળાયેલ છે. 

પ્રતિરક્ષા અને CM ઓમર અબ્દુલ્લાનો જવાબ

  • CM ઓમર અબ્દુલાએ કહ્યું કે જ્યારે સંસ્થા સ્થાપિત કરવામાં આવી ત્યારે ક્યારેય પણ એવું કાયદાકીય ધોરણ ન બન્યું હતું કે પ્રવેશ ધર્મ આધારિત રહેશે. મેરિટ (NEET ) જ પ્રથમ માપદંડ છે.
  • તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે “જ્યારે કોલેજ તૈયાર થયા ત્યારે લઘુમતી સંસ્થા બનાવવાની જરૂર કે વિચાર ન આવ્યો. તેથી હવે કોઈને ધર્મના આધારે પ્રવેશ ન આપવા માંગો તો… તો પછી સંસ્થા લઘુમતી તરીકે જાહેર કરો.” 
  • તેમણે ચેતવણી આપ્યું કે — “મેડિસિન, આરોગ્યસેવાઓ, શિક્ષા — ધર્મ પર આધારિક ન હોવી જોઈએ. જો મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓને અટકાવશો તો, આવનારા સમયમાં અન્ય ક્ષેત્રોમાં પણ આવું દ્વિધા ઊભી થઈ શકે.” 

સામાજિક અને રાજકીય સંદર્ભ

  • સાર્વત્રિક પ્રાથમિકતા અથવા હિંદુ સંસ્થાની વાત — સામાન્ય રીતે જયારે સંસ્થા ધાર્મિક મૂલ્ય, પૂજા સ્થળ કે શ્રાઇન ફંડ પૂરું પાડ્યું હોય, ત્યારે  ધર્મ-તુલના મુદ્દો ઉઠે છે. SMVDIME પણ શ્રાઇન-બોર્ડ દ્રારા ફંડ થયેલી સંસ્થા છે. 
  • પાર્ટીઓ અને સંગઠનો માટે — આ મુદ્દો માત્ર પ્રવેશ વિવાદ નહિ છે; ભવિષ્યમાં અન્ય સરકારી/ધાર્મિક સંસ્થાઓમાં સભ્યપદ/HCR વગેરેમાં સાંપ્રદાયિક વિભાજન રેખા લગાવવાની દિશામાં પૂર્વવર્તી બની શકે છે.
  • વિદ્યાર્થીઓ માટે — મેરિટ આધારિત એડમીશન પ્રથા, સંવિધાનીક ધ્રુવતા અને તક-આધારિત ઍક્સેસ સાંસદિક અધિકાર તરીકે જાળવવા માટે આ જવાબદારી અગત્યની છે.

શું આગળ બની શકે છે?

  • કોમન પ્રવેશ પરીક્ષા + યોગ્યતા આધારિત પ્રવેશ લીધે, વિવાદ જોઈ શકાય છે કે— રાજકીય દબાણ હેઠળ શ્રાઇન બોર્ડ અથવા રાજ્ય સરકાર પ્રવેશ નીતિ ફરી બેહલ કરી શકે: લઘુમતી દરજ્જો આપવામાં આવવાની માંગ વધે.
  • ભવિષ્યમાં, ઊભા આ સંગઠનો અને રાજકીય પક્ષો સમાન લોકો માટે પ્રતિબંધિત પ્રવેશ માગ કરી શકે — મેડિકલ, એન્જિનિયરિંગ, વ્યાવસાયિક અભ્યાસક્રમો, શિક્ષણ સંસ્થા — સાંપ્રદાયિક વિતરણનું પૂર્વવર્તી બની શકે.
  • સામાજિક તણાવ — વિદ્યાર્થીઓ, ખાસ કરીને non-Hindu, તેમના અભ્યાસ અને કારકિર્દી આયોજન અને અનિશ્ચિતતા અનુભવી શકે; સમાજમાં ધ્રુવીકરણ વધારે.

SMVDIMEમાં 42 મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓનું પ્રવેશ મેરિટ આધારે થયો. CM ઓમર અબ્દુલાએ જ્યારે તે બચાવ કર્યું, ત્યારે સાંપ્રદાયિક પૂર્વગ્રહ અને ધર્મ આધિત પ્રવેશના હકમાં વિરોધીઓ સંઘર્ષમાં આવી ગયા. આ મુદ્દો માત્ર એક મેડિકલ કોલેજ વિવાદ નથી; તે એક મોટો સૂચક છે કે કેવી રીતે ધાર્મિક ઓળખ, દાન દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવતી સંસ્થાઓ, અને કેટેગરીઆધારિત પ્રવેશ વચ્ચે સમાજુ, રાજકીય અને સર્વજ્ઞા સંબંધોમાં સંઘર્ષ ઊભો થાય છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *