ભારતના નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટેનું કેન્દ્રીય બજેટ માત્ર થોડા દિવસો દૂર છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આ બજેટ 1 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ સંસદમાં રજૂ કરશે. આ બજેટ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે, કારણ કે વર્તમાન વૈશ્વિક અને આંતરિક પડકારો વચ્ચે સરકાર વિકાસ, રોજગારી, મુદ્રાસ્ફીતિ નિયંત્રણ અને ટેક્સ સુધારાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ બજેટમાં મધ્યમ વર્ગ, કૃષિ, ઉદ્યોગ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા ક્ષેત્રોને લઈને અનેક અપેક્ષાઓ છે.
પરંતુ આ બજેટ રજૂ કરનાર નિર્મલા સીતારમણની વાર્તા માત્ર નાણાકીય નીતિઓ સુધી મર્યાદિત નથી. તેમની જીવનગાથા એક પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે સામાન્ય પૃષ્ઠભૂમિથી શરૂઆત કરીને દેશના સૌથી મહત્વના પદ સુધી પહોંચી શકાય છે. અહેવાલો અનુસાર, નિર્મલા સીતારમણે તેમના કારકિર્દીની શરૂઆતમાં લંડનમાં હોમ ડેકોર સ્ટોર ‘હેબિટેટ’માં સેલ્સપર્સન તરીકે કામ કર્યું હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન તેઓ રેજન્ટ સ્ટ્રીટ પર આવેલા આ સ્ટોરમાં કામ કરતા હતા અને ત્યાં તેમણે શ્રેષ્ઠ વેચાણનો રેકોર્ડ પણ બનાવ્યો હતો. આ અનુભવ તેમને ગ્રાહકો સાથે વાતચીત, વેચાણ કૌશલ્ય અને વ્યવહારિક જ્ઞાન આપ્યું, જે પાછળથી તેમની નીતિ ઘડતરમાં ઉપયોગી થયું.
લંડનમાં રહેતી વખતે તેમણે બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસ સાથે પણ થોડા સમય માટે કામ કર્યું હતું. આ અનુભવે તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા, સંચાર અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓની ઊંડી સમજ આપી. આ ઉપરાંત તેઓ પ્રાઇસ વોટરહાઉસ (PwC)માં સિનિયર મેનેજર (R&D) તરીકે પણ કાર્યરત રહ્યા હતા, જ્યાં તેમણે સંશોધન અને વિકાસના ક્ષેત્રમાં કામ કર્યું. આ તમામ અનુભવો તેમની વ્યાવસાયિક ક્ષમતાને મજબૂત બનાવ્યા.
રાજકીય ક્ષેત્રમાં પ્રવેશતા પહેલાં નિર્મલા સીતારમણે રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ (National Commission for Women)માં 2003થી 2005 સુધી સભ્ય તરીકે સેવા આપી હતી. આ દરમિયાન તેમણે મહિલાઓના અધિકારો, સશક્તિકરણ અને સામાજિક ન્યાય સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર કામ કર્યું. આ અનુભવ તેમને સમાજના નબળા વર્ગોની સમસ્યાઓની ઊંડી સમજ આપ્યો, જે આજે પણ તેમની નીતિઓમાં ઝલકે છે.
2004માં તેઓ BJPમાં જોડાયા અને 2014માં લોકસભા ચૂંટણીમાં કર્ણાટકની બેંગ્લોર રીજનલ બેઠક પરથી રાજ્યસભા સભ્ય બન્યા. ત્યારબાદ તેઓ વિવિધ મંત્રાલયોમાં કાર્યરત રહ્યા – વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ, રક્ષા મંત્રાલય અને છેલ્લે 2019માં નાણામંત્રી તરીકે નિમણૂક થઈ. તેઓ ભારતના ઇતિહાસમાં પ્રથમ પૂર્ણકાલીન મહિલા નાણામંત્રી છે. તેમણે કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન અર્થતંત્રને સ્થિર કરવા માટે અનેક પેકેજો જાહેર કર્યા, જેમાં આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાન સૌથી મોટું હતું.
આ બજેટમાં અપેક્ષા છે કે સરકાર મધ્યમ વર્ગ માટે ટેક્સ રાહત, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વધુ ખર્ચ, ગ્રીન એનર્જી, ડિજિટલ ઇકોનોમી અને રોજગારી સર્જન પર ધ્યાન આપશે. નિર્મલા સીતારમણની કારકિર્દીની વિવિધતા તેમને વૈવિધ્યસભર દૃષ્ટિકોણ આપે છે, જે આ બજેટમાં પણ ઝલકશે.
