નવી દિલ્હીમાં ભારત મંડપમમાં આજે 19 ફેબ્રુઆરી 2026 ઈન્ડિયા AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026(MANAV)નું ભવ્ય ઉદ્ઘાટન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કર્યું. આ સમિટ વૈશ્વિક સ્તરે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI)ના ભવિષ્યને આકાર આપવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ બની રહી છે. આ સમિટ ગ્લોબલ સાઉથમાં આયોજિત પ્રથમ મોટી AI સમિટ તરીકે જાણીતી છે, જેમાં 118 દેશોમાંથી 20થી વધુ હેડ્સ ઓફ સ્ટેટ, 60 મંત્રીઓ અને 500થી વધુ વૈશ્વિક AI લીડર્સ ભાગ લઈ રહ્યા છે.
પીએમ મોદીએ AIને ભય નહીં પરંતુ ભાગ્ય અને ભવિષ્ય ગણાવ્યું
સમિટમાં સંબોધન દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે AIની ગતિ અને સ્કેલ અકલ્પનીય છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે AI ભયનું કારણ નથી, પરંતુ તે માનવતાનું ભાગ્ય અને ભવિષ્ય છે. પીએમએ ભારતને AI ક્રાંતિમાં માત્ર ભાગીદાર નહીં પરંતુ તેને આગળ લઈ જનાર અને આકાર આપનાર તરીકે રજૂ કર્યું. તેમણે કહ્યું કે AI માનવ સંભાવનાઓને વધારશે, નહીં કે તેને બદલશે. આ સાથે તેમણે વૈશ્વિક સ્તરે AIને ડેમોક્રેટાઈઝ કરવાની અને તેને સર્વસમાવેશક બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
MANAV ફ્રેમવર્ક: AI માટે ભારતનું માનવ-કેન્દ્રિત વિઝન
સમિટના મુખ્ય આકર્ષણ તરીકે પીએમ મોદીએ MANAV ફ્રેમવર્ક રજૂ કર્યું, જે AIના વિકાસ અને ગવર્નન્સ માટે ભારતનું માનવ-કેન્દ્રિત વિઝન છે. MANAV એટલે ‘માનવ’, અને આ ફ્રેમવર્ક પાંચ મુખ્ય સ્તંભો પર આધારિત છે:
- M – Moral and Ethical Systems: AI નૈતિક માર્ગદર્શન અને માનવ મૂલ્યો પર આધારિત હોવું જોઈએ.
- A – Accountable Governance: પારદર્શી નિયમો, મજબૂત નિરીક્ષણ અને જવાબદારી.
- N – National Sovereignty: ડેટા કોનું છે તેના અધિકાર તેના હોવા જોઈએ – ડેટા સાર્વભૌમત્વ.
- A – Accessible and Inclusive: AI મોનોપોલી નહીં પરંતુ તકોનો મલ્ટિપ્લાયર બને.
- V – Valid and Legitimate: AI કાયદેસર, વિશ્વસનીય અને સામાજિક રીતે સ્વીકાર્ય હોવું જોઈએ.
પીએમએ કહ્યું કે આ MANAV વિઝન AIને માનવતાના કલ્યાણ માટે સાધન બનાવશે, નહીં કે માત્ર ડેટા પોઈન્ટનું સાધન.
ડીપફેક અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટ પર ઓથેન્ટિસિટી લેબલની જરૂરિયાત
પીએમ મોદીએ ડીપફેક અને ફેબ્રિકેટેડ કન્ટેન્ટના જોખમો પર ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે ડીપફેક ઓપન સોસાયટીને અસ્થિર કરી રહ્યા છે. ડિજિટલ વર્લ્ડમાં કન્ટેન્ટ પર ઓથેન્ટિસિટી લેબલ અને વોટરમાર્કિંગ જરૂરી છે જેથી લોકોને ખબર પડે કે શું વાસ્તવિક છે અને શું AIથી બનાવેલું છે. તેમણે વૈશ્વિક સ્તરે આવા સ્ટાન્ડર્ડ્સ બનાવવાની અને ગ્લોબલ રેગ્યુલેશન્સની હિમાયત કરી.
બાળકો માટે AI સ્પેસને ચાઈલ્ડ સેફ બનાવવાનું આહ્વાન
પીએમએ ખાસ ભાર મૂક્યો કે AI સ્પેસને ચાઈલ્ડ સેફ બનાવવું અત્યંત જરૂરી છે. બાળકોને AIના નકારાત્મક અસરોથી બચાવવા માટે મજબૂત સુરક્ષા વ્યવસ્થા અને એથિકલ ગાઈડલાઈન્સની જરૂર છે. તેમણે કહ્યું કે AIનો ઉપયોગ માનવતાના કલ્યાણ માટે થવો જોઈએ, જેથી તે સમાજના દરેક વર્ગને લાભ આપે.
ભારતની AIમાં અગ્રેસર ભૂમિકા અને ભવિષ્યની દિશા
આ સમિટ ભારતને AI હબ તરીકે સ્થાપિત કરવાનું માધ્યમ બની રહી છે. પીએમ મોદીએ ‘Develop in India, Develop for the World’ના સૂત્રને આગળ વધાર્યું અને કહ્યું કે ભારત AIને ઈન્ક્લુઝિવ અને ડેવલપમેન્ટ-ઓરિએન્ટેડ બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. સમિટમાં હેલ્થકેર, એગ્રીકલ્ચર, એજ્યુકેશન જેવા ક્ષેત્રોમાં AIના ઉપયોગ પર ચર્ચા થઈ રહી છે.
આ ઈવેન્ટમાં ગૂગલ, રિલાયન્સ જેવી કંપનીઓના લીડર્સ પણ હાજર છે અને ભારતના AI સ્કિલિંગ અને ઈનોવેશન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. પીએમએ AIને માનવ અને ટેક્નોલોજીના સહ-વિકાસ (co-create, co-work, co-evolve) તરીકે વર્ણવ્યું.
આ સમિટ ભારતની AI નીતિને વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત બનાવશે અને માનવ-કેન્દ્રિત AIના નવા યુગની શરૂઆત કરશે. MANAV ફ્રેમવર્ક અને ડીપફેક જેવા મુદ્દાઓ પરની ચર્ચા AIના ભવિષ્યને વધુ સુરક્ષિત અને સમાવેશી બનાવશે.
