ગુજરાતમાં લગ્ન સુધારા બિલને લઈને ચર્ચા ગરમાઈ છે. કોંગ્રેસના સાંસદ ગેનીબેન ઠાકોરએ આ બિલને આવકાર્યું છે અને કહ્યું છે કે “લવ મેરેજ કાયદામાં સુધારાની ખૂબ જરૂર હતી”. આ બિલ ગુજરાત લગ્ન નોંધણી અધિનિયમમાં મોટા ફેરફાર લાવવાનું છે, જેમાં ખાસ કરીને પ્રેમલગ્ન (લવ મેરેજ)માં માતા-પિતાની સંમતિને ફરજિયાત બનાવવામાં આવી રહી છે.
ગેનીબેન ઠાકોરનું સમર્થન અને તેમનું નિવેદન
બનાસકાંઠાના કોંગ્રેસ સાંસદ ગેનીબેન ઠાકોરએ વાવ-થરાદ વિસ્તારમાં આ બિલને આવકાર્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે “આપણે લવ મેરેજ વિરોધી નથી પણ સુધારા જરૂરી છે”. તેમના મતે, ખોટા પ્રેમલગ્નો અને છેતરપિંડીથી દીકરીઓને બચાવવા માટે માતા-પિતાની સંમતિ ફરજિયાત હોવી જોઈએ. તેઓ ઈચ્છે છે કે સરકાર વહેલામાં વહેલું આ બિલ લાવીને અમલ કરે.
ગેનીબેન ઠાકોર લાંબા સમયથી આ મુદ્દે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. અગાઉ વિધાનસભામાં પણ તેમણે આવી જ માગણી કરી હતી કે લવ મેરેજમાં માતા-પિતાની સહી વિના નોંધણી ન થવી જોઈએ અને નોંધણી સ્થાનિક તાલુકામાં જ થાય. તેમનું માનવું છે કે આ સુધારાથી સમાજમાં પારિવારિક તાણ અને છેતરપિંડી ઘટશે. તેઓ કહે છે કે સંમતિ વાળા લવ મેરેજ સામે કોઈ વાંધો નથી, પરંતુ ખોટા નામથી અથવા છળકપટથી થતા લગ્નને રોકવા આ જરૂરી છે.
ગુજરાત સરકારના લગ્ન સુધારા બિલની મુખ્ય વાતો
ગુજરાત વિધાનસભામાં નાયબ મુખ્યમંત્રી અને ગૃહમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ આજે (20 ફેબ્રુઆરી 2026) જાહેર અગત્યની બાબત તરીકે લગ્ન નોંધણીના નવા નિયમો રજૂ કર્યા છે. આ સુધારા ‘ગુજરાત રજિસ્ટ્રેશન ઓફ મેરેજ એક્ટ-2006’માં કરવામાં આવી રહ્યા છે. મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય લવ જેહાદ અને પ્રેમના નામે થતી છેતરપિંડીને રોકવાનો છે.
નવા નિયમો અનુસાર લગ્ન નોંધણીની પ્રક્રિયા સ્ટેપ બાય સ્ટેપ બદલાશે:
- અરજી બંને પક્ષકારો અને બે સાક્ષીઓની સહી સાથે રજૂ કરવી પડશે. અરજી નોટરાઈઝ કરાવવી જરૂરી રહેશે.
- માતા-પિતાને લગ્નની જાણ કરેલ છે કે નહીં તે અંગે સેલ્ફ ડિક્લેરેશન રજૂ કરવું પડશે.
- ઓનલાઈન પોર્ટલ પર તમામ વિગતો અપલોડ કરવી પડશે, જેમાં માતા-પિતાની વિગતો પણ સામેલ રહેશે.
- અરજી આવ્યા બાદ 10 દિવસમાં અસિસ્ટન્ટ રજિસ્ટ્રારને જાણ કરાશે અને માતા-પિતાને જાણ થશે.
આ સુધારા પર 30 દિવસ સુધી વાંધા-સૂચનો માંગવામાં આવશે, જેથી જરૂરી ફેરફાર કરી શકાય. સરકારનું કહેવું છે કે આ નિયમો દીકરીઓની સુરક્ષા અને સામાજિક માળખાને મજબૂત કરશે. નાયબ મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે “ઓળખ છૂપાવી લગ્ન કરનારની ખેર નથી” અને પવિત્ર પ્રેમને છળકપટથી બચાવવા આ પગલું લેવાયું છે.
સમાજમાં આ સુધારાની અસર અને જરૂરિયાત
ગુજરાતમાં છેલ્લા વર્ષોમાં પ્રેમલગ્ન અને એલોપમેન્ટના કિસ્સા વધ્યા છે, જેનાથી પારિવારિક તણાવ, હિંસા અને ક્યારેક તો ગંભીર ઘટનાઓ બની છે. વિવિધ સમાજો જેમ કે પટેલ, ઠાકોર, ક્ષત્રિય વગેરેએ આ મુદ્દે આંદોલનો કર્યા છે અને માતા-પિતાની સંમતિ ફરજિયાત કરવાની માગ કરી છે.
આ સુધારો લવ જેહાદ જેવી સમસ્યાઓને રોકવામાં મદદરૂપ થશે એવી અપેક્ષા છે. ઘણા લોકો માને છે કે આનાથી યુવાનોની સ્વતંત્રતા પર અંકુશ આવશે, પરંતુ ગેનીબેન ઠાકોર જેવા નેતાઓ કહે છે કે આ સુધારો સમાજના હિતમાં છે અને તે વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા વિરુદ્ધ નથી, પરંતુ છેતરપિંડી વિરુદ્ધ છે.
