- સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં ભારે વરસાદથી PGVCLને મોટું નુકસાન
- સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના કુલ 690 ગામડાઓમાં છવાયો અંધારપટ
- કુલ 53 જેટલા ફીડરો બંધ અને 335 વીજપોલ થયા ધરાશાયી
- જામનગર અને દ્વારકાના 302 ગામડામાં વીજ પુરવઠો ખોરવાયો
કમોસમી વરસાદ અને તોફાની પવનનો તાણ
ગુજરાતમાં માર્ચ મહિનો સામાન્ય રીતે સૂકો અને ગરમીનો હોય છે, પરંતુ આ વખતે કુદરતે અચાનક પોતાનો રંગ બદલ્યો છે. આજે બપોર પછી સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના વિસ્તારોમાં કમોસમી વરસાદ (માવઠું) પડ્યો છે. ૫૦થી ૬૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે તોફાની પવન સાથે વરસાદે લોકોના જીવનને અસ્તવ્યસ્ત કરી દીધું છે. આ અણધાર્યા વરસાદને કારણે ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ ગયા છે, રસ્તાઓ પર પાણીના ખાબોચિયા જોવા મળ્યા છે અને વીજ વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગઈ છે.
પશ્ચિમ ગુજરાત વિજ કંપની લિમિટેડ (PGVCL)નું નેટવર્ક આ વરસાદ અને પવનના આક્રમણથી સીધું અસરગ્રસ્ત થયું છે. પવનના કારણે વીજપોલ ધરાશાયી થયા છે, વાયરો તૂટી ગયા છે અને ફીડરો બંધ થઈ ગયા છે. આ ઘટના માત્ર વીજ પુરવઠાને જ અસર કરતી નથી, પરંતુ સમગ્ર ગ્રામીણ અર્થતંત્ર અને દૈનિક જીવનને પણ ઝટકો આપે છે. ખેડૂતો માટે આ સમય રવિ પાકની કાપણી અને સિંચાઈનો છે, પરંતુ વીજ વિના તેમના પંપ અને મોટરો બંધ થઈ જાય છે.
PGVCLને થયેલું વ્યાપક નુકસાન અને આર્થિક અસર
PGVCLને આ કમોસમી વરસાદથી કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે. વિશ્વસનીય અહેવાલો અનુસાર, માત્ર રાજકોટ વિસ્તારમાં જ આશરે ૧ કરોડનું નુકસાન થયું છે, જ્યારે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ ઝોનમાં આ આંકડો ઘણો વધુ હોવાનું અનુમાન છે. વીજપોલની મરામત, વાયરોનું નવીનીકરણ અને ફીડરોનું સુધારણું કરવામાં લાખો રૂપિયા ખર્ચાશે.
કુલ ૩૩૫ વીજપોલ ધરાશાયી થયા છે. તેમાંથી પવનના કારણે ૯૮ વીજપોલ સીધા જ તૂટી પડ્યા છે. રાજકોટ જિલ્લામાં જ ૫૦થી વધુ પોલ ધરાશાયી થયા છે, જ્યારે પશ્ચિમ કચ્છમાં ૮૪ પોલ અને ૨ ટ્રાન્સફોર્મરને નુકસાન પહોંચ્યું છે. આ ઉપરાંત ૫૩ જેટલા ફીડરો સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ ગયા છે. કચ્છમાં એકલા ૧૨૧ ફીડર અસરગ્રસ્ત થયા હોવાના અહેવાલ છે, જેમાં રહેણાંક અને ખેતીવાડી બંનેના ફીડરો સામેલ છે.
PGVCLની ટીમો દિવસરાત કામ કરી રહી છે. તેમની તાત્કાલિક કાર્યવાહીને કારણે કેટલાક રહેણાંક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠો ઝડપથી પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ ખેતીવાડી ફીડરોનું કામ હજુ પણ ચાલુ છે. આવી ઘટનાઓમાં PGVCLના કર્મચારીઓની મહેનત અને સમર્પણ વખાણવા જેવું છે, કારણ કે તેઓ વરસાદ અને પવન વચ્ચે પણ લાઈનો સુધારવા માટે મેદાનમાં ઉતરી જાય છે.
અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓ અને ગામડાઓની વિગતવાર માહિતી
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના કુલ ૬૯૦ ગામડાઓમાં વીજ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયો છે. આમાં જામનગર અને દ્વારકા જિલ્લાના ૩૦૨ ગામડા સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે. આ વિસ્તારોમાં વીજપોલનું નુકસાન સૌથી વધુ છે અને ખેડૂતોના ખેતરોમાં પંપ સિંચાઈ અટકી ગઈ છે.
રાજકોટ જિલ્લાના ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં ૧૧૨ ગામડાઓ અંધારામાં રહી ગયા છે. અહીં ૫૦થી વધુ વીજપોલ તૂટ્યા છે. મોરબી જિલ્લામાં ૧૩૨ ગામડાઓ પ્રભાવિત છે. કચ્છના ભુજ વિસ્તારમાં ૧૬૩ ગામડાઓમાં વીજ પુરવઠો ઠપ્પ છે અને પશ્ચિમ કચ્છમાં ભારે નુકસાન થયું છે. સુરેન્દ્રનગરમાં પણ ૮ ગામડાઓ અસરગ્રસ્ત થયા છે.
આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે આ માવઠું માત્ર એક જિલ્લા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર પશ્ચિમ ગુજરાતને અસર કરે છે. ખેતીવાડી ફીડરોને સૌથી વધુ અસર પહોંચી છે, જેના કારણે હજારો ખેડૂતોની દૈનિક આવક પર અસર પડી છે.
ખેડૂતો અને સ્થાનિક વસ્તી પર પડેલી અસર
વીજ વિનાના આ ગામડાઓમાં લોકોનું જીવન અંધારામાં ડૂબી ગયું છે. ઘરોમાં લાઈટો નથી, પંખા અને કુલર બંધ છે, જેનાથી ગરમીમાં વધુ તકલીફ પડે છે. ખેડૂતો માટે આ સમસ્યા વધુ ગંભીર છે. રવિ પાક જેમ કે ઘઉં, જીરું અને ચોખાની સિંચાઈ માટે વીજળીની જરૂર પડે છે, પરંતુ પંપ ચાલુ ન હોવાથી પાકને નુકસાન થવાનો ભય છે.
ઘણા ગામડાઓમાં પાણીની પુરવઠો પણ વીજ પર આધારિત છે. બોરવેલ અને હેન્ડપંપ વીજ વિના કામ નથી કરતા. આને કારણે પીવાના પાણી અને પશુઓના પાણીની તંગી ઊભી થઈ છે. સ્ત્રીઓ અને બાળકોને દૈનિક કામકાજમાં વધુ મુશ્કેલી પડી છે. શાળાઓ અને હોસ્પિટલો પણ અસરગ્રસ્ત છે, જ્યાં ઇમર્જન્સી જનરેટરનો આશરો લેવો પડે છે.
આવી ઘટનાઓમાં ખેડૂતોનું કહેવું છે કે “પીજીવીસીએલનું નુકસાન જોઈએ તો ખેડૂતોનું પહેલાં જુઓ”. તેઓ માને છે કે વીજ પુરવઠો ઝડપથી ચાલુ થાય તો જ તેમનો નુકસાન ઓછો થશે.
વીજ પુરવઠો પુનઃસ્થાપિત કરવાની પ્રક્રિયા અને PGVCLની તૈયારી
PGVCLની ટીમો તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી રહી છે. કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રના તમામ વિસ્તારોમાં કર્મચારીઓ રાત-દિવસ કામ કરી રહ્યા છે. વીજપોલની મરામત, નવા તાર ખેંચવા અને ફીડરોને ફરીથી ચાલુ કરવાનું કામ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. અગાઉની આવી ઘટનાઓમાં PGVCLએ ૪૮ કલાકમાં જ મોટા ભાગના ગામડાઓમાં વીજ પુરવઠો પુનઃસ્થાપિત કર્યો હતો.
કંપનીએ અંડરગ્રાઉન્ડ કેબલિંગ અને કવર્ડ કન્ડક્ટરની યોજના શરૂ કરી છે, જે આવા તોફાની પવનમાં વીજ વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવશે. આ પ્રોજેક્ટમાં હજારો કરોડનું રોકાણ થઈ રહ્યું છે, જે લાંબા ગાળાના ઉકેલ તરફ એક પગલું છે.
સરકારી પગલાં અને ભવિષ્યની તૈયારી
ગુજરાત સરકાર અને ઊર્જા વિભાગ આ ઘટનાને ગંભીરતાથી લઈ રહ્યા છે. PGVCLને તાત્કાલિક રાહત અને સહાય પૂરી પાડવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. મુખ્યમંત્રી અને સંબંધિત મંત્રીઓ સ્થિતિનું મોનિટરિંગ કરી રહ્યા છે. આવા માવઠા માટે વેધર એલર્ટ અને વીજ વ્યવસ્થાની તૈયારી વધુ મજબૂત કરવી જરૂરી છે.
ભવિષ્યમાં આવી કુદરતી આફતો સામે ટકી રહેવા માટે વીજ વ્યવસ્થાને અંડરગ્રાઉન્ડ બનાવવી, વધુ મજબૂત પોલનો ઉપયોગ અને રિલે સિસ્ટમમાં સુધારો કરવો જોઈએ. PGVCLની ૩૦૦૦ કરોડની યોજના આ દિશામાં મહત્વનું પગલું છે.
સલામતીના પગલાં અને લોકોને સલાહ
આવા તોફાની વરસાદમાં લોકોએ સલામતીના પગલાં લેવા જોઈએ:
- વીજ તાર અથવા પોલની નજીક ન જવું.
- જનરેટર અથવા ઇન્વર્ટરનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવો.
- ખેતરમાં પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં સિંચાઈ માટે વેઇટ કરવું.
- ઇમર્જન્સી હેલ્પલાઈન પર સંપર્ક કરવો.
PGVCLની હેલ્પલાઈન અને ગ્રામ પંચાયતોને સમસ્યા જાણાવવી જરૂરી છે જેથી કાર્યવાહી ઝડપી થાય.
