કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં યુનિયન બજેટ 2026-27 રજૂ કર્યું. આ બજેટમાં મધ્યમ વર્ગ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, આરોગ્ય અને ટ્રાન્સપોર્ટ જેવા ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. નાણામંત્રીના ભાષણમાં કેટલીક મોટી જાહેરાતો સામે આવી છે, જેમાં ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર નહીં, 7 નવા હાઇ સ્પીડ રેલ કોરિડોર અને 3 આયુર્વેદિક AIIMSની સ્થાપના સૌથી મહત્વની છે.
ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર નહીં
બજેટની સૌથી મોટી ચર્ચા ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબ અંગે હતી. ઘણા નિષ્ણાતો અને મધ્યમ વર્ગના લોકોને આશા હતી કે નવા ટેક્સ રેજીમમાં વધુ રાહત મળશે અને ટેક્સ-ફ્રી લિમિટ વધારીને ₹13 લાખ સુધી કરવામાં આવશે. પરંતુ નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ઇન્કમ ટેક્સ સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
ગત બે વર્ષમાં આપવામાં આવેલી રાહતને કારણે હાલમાં નવા રેજીમ હેઠળ ₹12.75 લાખ સુધીની આવક પર ટેક્સ નથી (સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન અને રિબેટને કારણે). આ વખતે મોટા ફેરફારની અપેક્ષા હતી, પરંતુ સરકારે સ્થિરતા જાળવવાનો નિર્ણય લીધો છે. આનાથી મધ્યમ વર્ગને નિરાશા થઈ શકે છે, પરંતુ સરકારનું કહેવું છે કે અગાઉની રાહતો પૂરતી છે અને હવે અન્ય ક્ષેત્રોમાં રોકાણ વધારવા પર ધ્યાન છે.
અન્ય ટેક્સ સંબંધિત જાહેરાતોમાં ટીડીએસની વ્યવસ્થા સરળ બનાવવી, વિદેશી કંપનીઓ માટે કેટલીક રાહતો અને રિટર્ન ફાઇલિંગની તારીખમાં લવચીકતા જેવા પગલાં સામેલ છે. આનાથી કરદાતાઓને કેટલીક સરળતા મળશે.
7 નવા હાઇ સ્પીડ રેલ કોરિડોરની જાહેરાત
ભારતીય રેલવેને વધુ આધુનિક અને ઝડપી બનાવવાના પ્રયાસમાં સરકારે 7 નવા હાઇ સ્પીડ રેલ કોરિડોરની જાહેરાત કરી છે. આ કોરિડોર મુખ્ય મેટ્રો અને આર્થિક કેન્દ્રોને જોડશે, જેથી ઇન્ટર-સિટી મુસાફરીનો સમય નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે અને આર્થિક વિકાસને વેગ મળશે.
આ કોરિડોરના મુખ્ય રૂટ્સ આ પ્રમાણે છે:
- મુંબઈ-પુણે
- પુણે-હૈદરાબાદ
- હૈદરાબાદ-બેંગ્લોર
- હૈદરાબાદ-ચેન્નઈ
- ચેન્નઈ-બેંગ્લોર
- બેંગ્લોર-વારાણસી
- વારાણસી-સિલિગુડી
આ પ્રોજેક્ટ્સ પર્યાવરણને અનુકૂળ પેસેન્જર ટ્રાન્સપોર્ટને પ્રોત્સાહન આપશે અને ભારતના મુખ્ય આર્થિક હબને જોડીને લોજિસ્ટિક્સ અને વેપારને વેગ આપશે. આ હાઇ સ્પીડ રેલનેટવર્ક ભારતને વિશ્વના અગ્રણી દેશોની હરોળમાં લાવશે. અત્યાર સુધી મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇ સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટ પર કામ ચાલી રહ્યું છે, અને આ નવા કોરિડોર તેને વિસ્તારશે.
3 નવા આયુર્વેદિક AIIMSની સ્થાપના
આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં પરંપરાગત ભારતીય ઔષધિ પદ્ધતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારે 3 નવા ઓલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદ (આયુર્વેદિક AIIMS) બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ સંસ્થાઓ આયુર્વેદને આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાન સાથે જોડીને રિસર્ચ, શિક્ષણ અને ટ્રીટમેન્ટને વધુ મજબૂત બનાવશે.
આ પગલું આયુષ મંત્રાલયના પ્રયાસોને વેગ આપશે અને હોલિસ્ટિક વેલનેસને પ્રોત્સાહન મળશે. ભારતમાં આયુર્વેદની માંગ વધી રહી છે, અને આ નવા AIIMS આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ભારતીય પરંપરાગત દવાને પ્રમોટ કરશે. આ સાથે જ યોગને વૈશ્વિક સ્તરે પ્રોત્સાહન આપવાની પણ વાત કરવામાં આવી છે.
અન્ય મહત્વની જાહેરાતો
- રાજકોષીય ખાધ (ફિસ્કલ ડેફિસિટ)ને 4.3-4.4% પર રાખવાનો લક્ષ્યાંક.
- શહેરી આર્થિક વિસ્તારો માટે ₹5000 કરોડની ફાળવણી.
- બાયોફાર્મા અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં રોકાણ વધારવું.
- શિક્ષણ અને રોજગાર માટે AIની અસર અંગે પેનલની રચના.
- પૂર્વોત્તર અને પૂર્વ કિનારાના વિકાસ માટે નવા કોરિડોર.
આ બજેટ વિકાસ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પરંપરાગત જ્ઞાન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ઇન્કમ ટેક્સમાં ફેરફાર ન હોવાથી મધ્યમ વર્ગને થોડી નિરાશા થઈ શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળાના વિકાસ માટે આ પગલાં મહત્વના છે. ભારતની આર્થિક વૃદ્ધિને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે આ બજેટ એક સારો પાયો નાખે છે.
