ઉન્નાવ રેપ કેસમાં મોટો વળાંક: સુપ્રીમ કોર્ટે કુલદીપ સિંહ સેંગરની જામીનને સ્ટે કરી, જેલમાં જ રાખ્યા

ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે દિલ્હી હાઈ કોર્ટના નિર્ણયને સ્ટે કરી દીધો છે અને ઉન્નાવ રેપ કેસના આરોપી, ભૂતપૂર્વ ભાજપ વિધાનસભ્ય કુલદીપ સિંહ સેંગરને જેલમાં જ રાખવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ કેસ, જે વર્ષો પહેલા દેશભરમાં આક્રોશ પેદા કરી ચૂક્યો છે, ફરી એક વખત ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી ગયો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પીડિતાની સુરક્ષા અને તેના અધિકારો પર વિશેષ ભાર મૂક્યો છે, જે આ કેસને વધુ મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. 

કેસની પૃષ્ઠભૂમિ: એક કરુણ કથા

ઉન્નાવ રેપ કેસની શરૂઆત 2017માં થઈ હતી, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશના ઉન્નાવ જિલ્લાની એક અપરિપક્વ છોકરીએ તત્કાલીન ભાજપ વિધાનસભ્ય કુલદીપ સિંહ સેંગર પર બળાત્કારનો આરોપ લગાવ્યો હતો. પીડિતા તે સમયે માત્ર 15 વર્ષની હતી. આ કેસમાં માત્ર બળાત્કાર જ નહીં, પરંતુ પીડિતા અને તેના પરિવારને સતત ધમકીઓ અને હુમલાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પીડિતાના પિતાની હત્યા કરવામાં આવી હતી, જેના માટે પણ સેંગરને દોષી ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાઓએ દેશભરમાં મહિલા સુરક્ષા અને રાજકીય પ્રભાવના દુરુપયોગ વિશે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.

2019માં, વિશેષ સીબીઆઈ કોર્ટે સેંગરને બળાત્કારના કેસમાં આજીવન કેદની સજા સંભળાવી હતી. આ ઉપરાંત, પીડિતાના પિતાની હત્યા માટે 2020માં તેમને 10 વર્ષની જેલની સજા મળી હતી. આ કેસમાં સીબીઆઈને તપાસનો આદેશ સુપ્રીમ કોર્ટે જ આપ્યો હતો, કારણ કે સ્થાનિક પોલીસ પર રાજકીય દબાણના આરોપો હતા. આ કેસે મીડિયા અને સમાજમાં વ્યાપક ચર્ચા પેદા કરી હતી, અને તે મહિલા અધિકારોના આંદોલનનું પ્રતીક બની ગયો હતો. પીડિતા અને તેના પરિવારને અનેક વખત હુમલાઓનો સામનો કરવો પડ્યો, જેમાં એક કાર અકસ્માતમાં તેના સંબંધીઓના મોત પણ થયા હતા. આ બધું સેંગરના પ્રભાવને કારણે થયું હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આ કેસમાં પીડિતાની હિંમત અને ન્યાય માટેની લડતને દેશભરમાં વખાણવામાં આવી છે. તેમણે અનેક વખત કોર્ટમાં જુબાની આપી અને તેમના અધિકારો માટે લડ્યા. પરંતુ આ કેસે એ પણ બતાવ્યું કે શક્તિશાળી વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ ન્યાય મેળવવો કેટલો મુશ્કેલ છે. ઉન્નાવ જેવા ગ્રામીણ વિસ્તારમાં રહેતી પીડિતા માટે આ લડત વધુ કઠિન હતી, કારણ કે ત્યાં રાજકીય અને સામાજિક દબાણ વધુ હોય છે.

દિલ્હી હાઈ કોર્ટનો નિર્ણય અને તેનો વિરોધ

તાજેતરમાં, ડિસેમ્બર 2025માં, દિલ્હી હાઈ કોર્ટે સેંગરની અપીલ પર સુનાવણી કરી અને તેમની આજીવન કેદની સજાને સ્થગિત કરીને જામીન મંજૂર કર્યા હતા. હાઈ કોર્ટના આ નિર્ણયમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે બળાત્કારના કેસમાં ‘અગ્રવેટેડ’ (ગંભીર) ગુનાની વ્યાખ્યા પર વિચાર કરવો જોઈએ. આ નિર્ણયથી દેશભરમાં આક્રોશ ફેલાયો હતો, કારણ કે તે પીડિતાના અધિકારોને અસર કરી શકે તેમ હતો. સીબીઆઈ અને અન્ય વકીલોએ તરત જ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી.

સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય: પીડિતાની સુરક્ષા પર ભાર

29 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે – જેમાં ચીફ જસ્ટિસ સૂર્ય કાંત, જસ્ટિસ જે. કે. મહેશ્વરી અને જસ્ટિસ એ. જી. મસીહનો સમાવેશ થાય છે – દિલ્હી હાઈ કોર્ટના આદેશને સ્ટે કરી દીધો. કોર્ટે કહ્યું કે આ કેસમાં કાયદાના મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો છે, જેમ કે પોક્સો એક્ટ અને આઈપીસીની કલમ 376(2)(i)ની અર્જી. કોર્ટે નોંધ્યું કે સેંગર અન્ય કેસમાં પણ દોષી છે અને જેલમાં છે, તેથી તેમને જામીન પર મુક્ત કરવાની જરૂર નથી.

કોર્ટે પીડિતાના અધિકારો પર વિશેષ ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે પીડિતાને અલગથી અપીલ કરવાનો અધિકાર છે અને તેમને મફત કાનૂની સહાય મળી શકે છે. ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું, “જો આ વ્યાખ્યા સ્વીકારવામાં આવે તો કોન્સ્ટેબલ કે પટવારીને જાહેર સેવક માનવામાં આવશે પરંતુ એમએલએ કે એમપીને નહીં.” આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કોર્ટ રાજકીય વ્યક્તિઓને વિશેષ છૂટ આપવા તૈયાર નથી.

સીબીઆઈએ કોર્ટમાં દલીલ કરી કે સેંગરની મુક્તિ પીડિતાની સુરક્ષા માટે જોખમી છે, કારણ કે તેમના પાછલા વર્તન અને પ્રભાવને કારણે. કોર્ટે આને ધ્યાનમાં લઈને સ્ટે આદેશ આપ્યો. આ નિર્ણયથી પીડિતાને ન્યાય મળવાની આશા વધી છે અને તે બાળકો વિરુદ્ધ જાતીય હિંસાના કેસોમાં વિશ્વાસ વધારશે.

ન્યાય વ્યવસ્થા માટે

આ નિર્ણયના પરિણામો વ્યાપક છે. પ્રથમ, તે પીડિતાની સુરક્ષા અને અધિકારોને પ્રાથમિકતા આપે છે. ભારતમાં મહિલા અને બાળકો વિરુદ્ધ હિંસાના કેસોમાં ઘણી વખત દોષીઓને જામીન મળી જાય છે, જે પીડિતાને વધુ ત્રાસ આપે છે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આ આદેશ એવા કેસોમાં નમૂનો બની શકે છે.

બીજું, આ કેસ રાજકીય પ્રભાવ અને ન્યાય વ્યવસ્થા વચ્ચેના સંબંધને પ્રકાશિત કરે છે. સેંગર જેવા શક્તિશાળી વ્યક્તિઓ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવી મુશ્કેલ હોય છે, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટના હસ્તક્ષેપથી વિશ્વાસ વધે છે. આનાથી સમાજમાં મહિલા સુરક્ષા વિશે જાગૃતિ વધશે અને પોલીસ તથા કોર્ટને વધુ જવાબદાર બનાવશે.

ત્રીજું, આ કેસ પોક્સો એક્ટ અને આઈપીસીની વ્યાખ્યાઓ પર વિચાર કરાવે છે. જો એમએલએને જાહેર સેવક ન માનવામાં આવે તો તે અન્ય કેસોને અસર કરી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આને ‘મહત્વપૂર્ણ કાયદાકીય પ્રશ્ન’ કહ્યો છે, જે આગામી સુનાવણીમાં ચર્ચા કરવામાં આવશે.

આ ઉપરાંત, આ કેસે મીડિયાની ભૂમિકા પણ બતાવી છે. મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયાના કારણે આ કેસને વ્યાપક પ્રસાર મળ્યો અને ન્યાય મળ્યો. પરંતુ તેમાં પીડિતાની ગોપનીયતાનું રક્ષણ પણ મહત્વપૂર્ણ છે.