પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB)ના રૂ. 13,500 કરોડથી વધુના વિશ્વના સૌથી મોટા બેંકિંગ કૌભાંડમાં ભારતીય તપાસ એજન્સીઓએ ફરી એક મોટી સફળતા હાંસલ કરી છે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ઈડી)એ ભગોડા હીરા વેપારી મેહુલ ચોકસીના નજીકના સાથી અને હોંગકોંગમાં તેની ડમી કંપનીના ડિરેક્ટર દીપક કુલકર્ણીની કોલકાતા એરપોર્ટ પરથી ધરપકડ કરી છે. આ ધરપકડ મની લોન્ડરિંગ પ્રિવેન્શન એક્ટ (PMLA) હેઠળ કરવામાં આવી છે.
ઈડીના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે દીપક કુલકર્ણી હોંગકોંગથી કોલકાતા એરપોર્ટ પર ઉતર્યા બાદ તેને લુકઆઉટ સર્ક્યુલર (LoC)ના આધારે ઝડપી પાડવામાં આવ્યો હતો. આ LoC ઈડી અને CBI દ્વારા જારી કરવામાં આવ્યું હતું. કુલકર્ણીને મુંબઈમાં કેસ નોંધાયેલો હોવાને કારણે તેને ટ્રાન્ઝિટ રિમાન્ડ પર મુંબઈ લઈ જવામાં આવશે. મુંબઈ કોર્ટે તેની વિરુદ્ધ નોન-બેઈલેબલ વોરન્ટ પણ જારી કરી દીધું છે.
PNB કૌભાંડની પૃષ્ઠભૂમિ
PNB કૌભાંડ 2018માં સામે આવ્યું હતું, જ્યારે પંજાબ નેશનલ બેંકની મુંબઈની બ્રેડી હાઉસ શાખામાંથી નીરવ મોદી અને મેહુલ ચોકસીની કંપનીઓને ફરજી લેટર્સ ઑફ અન્ડરટેકિંગ (LoU) અને ફોરેન લેટર્સ ઑફ ક્રેડિટ (FLC) જારી કરવામાં આવ્યા હતા. આ દ્વારા બેંકને રૂ. 13,500 કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું હતું. મેહુલ ચોકસી અને તેના ભાણેજ નીરવ મોદીએ બેંકના કેટલાક અધિકારીઓની મદદથી આ કૌભાંડ આચર્યું હતું. બંને ભગોડા છે અને વિદેશમાં છુપાયેલા છે.
મેહુલ ચોકસીએ આ રકમને વિદેશી ડમી કંપનીઓમાં ટ્રાન્સફર કરી દીધી હતી. દીપક કુલકર્ણી હોંગકોંગમાં આવી જ એક ડમી કંપની ‘શાંગયોંગ ગોંગ સી લિમિટેડ’ના ડિરેક્ટર હતા. ઈડીના આરોપ મુજબ, કુલકર્ણીએ કૌભાંડમાંથી મળેલા નાણાંને છુપાવવા માટે સર્ક્યુલર ટ્રાન્ઝેક્શન્સમાં મદદ કરી હતી. તેણે ચોકસીના વિદેશી બિઝનેસને મેનેજ કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી.
આ ધરપકડ PNB કૌભાંડની તપાસમાં નવો વળાંક લાવશે. ઈડીને આશા છે કે કુલકર્ણીની પૂછપરછથી મેહુલ ચોકસીના વિદેશી નેટવર્ક અને નાણાંના ટ્રાન્સફર વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી મળી શકે છે. આ કૌભાંડમાં અત્યાર સુધીમાં અનેક લોકોની ધરપકડ થઈ ચૂકી છે અને ઈડીએ ચોકસીની અનેક સંપત્તિઓ જપ્ત કરી છે.
આ ઘટના ભારતીય બેંકિંગ સિસ્ટમમાં વિશ્વાસને પુનઃસ્થાપિત કરવાના પ્રયાસોમાં મોટી સફળતા ગણાય છે. ઈડી અને CBI તપાસને વધુ તેજ કરી રહ્યા છે જેથી ભગોડાઓને ભારત પરત લાવીને ન્યાયની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકાય.
