ભારતની સૌથી મોટી એરલાઇન ઇન્ડિગોને ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) દ્વારા ₹22.2 કરોડનો ભારે દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. આ દંડ ડિસેમ્બર 2025માં થયેલા વ્યાપક ફ્લાઇટ વિક્ષેપો અને કેન્સલેશન માટે આપવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે દેશભરમાં 3 લાખથી વધુ મુસાફરોને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. DGCAએ 17 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ આ કાર્યવાહીની જાહેરાત કરી હતી, જેમાં એરલાઇનના ઓપરેશનલ પ્લાનિંગ, ક્રૂ મેનેજમેન્ટ અને નિયમોના પાલનમાં ગંભીર ખામીઓ જોવા મળી હતી.
આ ઘટના ડિસેમ્બર 2025ના 3થી 5 તારીખ વચ્ચે બની હતી, જ્યારે ઇન્ડિગોએ કુલ 2,507 ફ્લાઇટ્સ કેન્સલ કરી દીધી હતી અને 1,852 ફ્લાઇટ્સમાં વિલંબ થયો હતો. આ વિક્ષેપોનું મુખ્ય કારણ ક્રૂ મેમ્બર્સનું ઓવરસ્ટ્રેચિંગ (અતિરિક્ત કામ) હતું. DGCAએ એક ચાર સભ્યોની તપાસ સમિતિ બનાવી હતી, જેણે ઇન્ડિગોના રોસ્ટરિંગ, ઓપરેશનલ પ્લાનિંગ, મેનેજમેન્ટ ઓવરસાઇટ અને સોફ્ટવેર સિસ્ટમ્સની વિગતવાર તપાસ કરી હતી.
તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે એરલાઇને ક્રૂ, એરક્રાફ્ટ અને નેટવર્ક રિસોર્સના મહત્તમ ઉપયોગ પર અતિરિક્ત ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. આના કારણે રોસ્ટરમાં બફર માર્જિન ઘટી ગયા હતા, ડ્યુટી પીરિયડ્સ વધારે લાંબા બનાવવામાં આવ્યા હતા અને રિકવરી માર્જિન ન્યૂનતમ રાખવામાં આવ્યા હતા. ડેડ-હેડિંગ, ટેઇલ સ્વેપ્સ અને એક્સ્ટેન્ડેડ ડ્યુટી પેટર્ન્સ પર અતિરિક્ત આધાર રાખવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી ઓપરેશનલ રેઝિલિયન્સ (સ્થિતિસ્થાપકતા) પર અસર પડી હતી.
નવા ફ્લાઇટ ડ્યુટી ટાઇમ લિમિટેશન (FDTL) નિયમોનો અમલ નવેમ્બર 1, 2025થી થયો હતો, જેમાં પાઇલટ્સ અને ક્રૂ માટે વધુ આરામનો સમય અને રાત્રિ લેન્ડિંગના નિયમો સખ્ત બનાવવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ ઇન્ડિગોએ આ નિયમોનો અસરકારક રીતે અમલ ન કર્યો. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે એરલાઇન પાસે નવા નિયમો અનુસાર જરૂરી કેપ્ટન્સની સંખ્યા કરતાં 65 ઓછા કેપ્ટન્સ હતા. આ ઉપરાંત વિન્ટર સ્કેજ્યુલ 2025ની અસરનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન ન કરવું અને કન્ટિન્જન્સી પ્લાનિંગની અછત પણ મુખ્ય કારણોમાં ગણાયા.
DGCAએ આ બધા કારણોસર ઇન્ડિગો પર કુલ ₹22.2 કરોડનો દંડ ફટકાર્યો છે, જેમાં ₹1.8 કરોડ એકમુશ્ત દંડ (સિવિલ એવિએશન રિક્વાયરમેન્ટ્સના 6 ઉલ્લંઘનો માટે) અને ₹20.4 કરોડ 68 દિવસના સતત નોન-કમ્પ્લાયન્સ માટે (ડિસેમ્બર 5, 2025થી ફેબ્રુઆરી 10, 2026 સુધી, દરરોજ ₹30 લાખના દરે) સામેલ છે.
આ ઉપરાંત DGCAએ ઇન્ડિગોના ટોચના અધિકારીઓ સામે પણ કાર્યવાહી કરી છે. CEO Pieter Elbersને અપૂર્ણ ઓવરસાઇટ અને ક્રાઇસિસ મેનેજમેન્ટ માટે ચેતવણી આપવામાં આવી છે. COO અને Accountable Manager Isidre Porquerasને વિન્ટર સ્કેજ્યુલ અને FDTLની અસરનું મૂલ્યાંકન ન કરવા બદલ ચેતવણી મળી છે. સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડન્ટ (ઓપરેશનલ કંટ્રોલ સેન્ટર) Jason Herterને તેમના હાલના પદેથી હટાવવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે અને તેમને કોઈ જવાબદાર પદ પર ન નિયુક્ત કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
અન્ય અધિકારીઓ જેમ કે ડેપ્યુટી હેડ-ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ, AVP-ક્રૂ રિસોર્સ પ્લાનિંગ અને ડિરેક્ટર-ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સને પણ માનવબળ પ્લાનિંગ, સુપરવિઝન અને રોસ્ટર મેનેજમેન્ટમાં ખામીઓ બદલ ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
ઇન્ડિગોને સિસ્ટમેટિક સુધારા માટે ₹50 કરોડની બેંક ગેરંટી પણ આપવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે, જે IndiGo Systemic Reform Assurance Scheme હેઠળ હશે. આ ગેરંટીનું ફેઝ વાઇઝ રિલીઝ લીડરશિપ, ગવર્નન્સ, ફેટીગ-રિસ્ક મેનેજમેન્ટ, ડિજિટલ સિસ્ટમ્સ અને ઓપરેશનલ રેઝિલિયન્સમાં સુધારા પર આધારિત રહેશે.
DGCAએ નોંધ્યું છે કે ઇન્ડિગોએ વિક્ષેપો પછી ઝડપથી ઓપરેશન્સ સામાન્ય કર્યા અને પ્રભાવિત મુસાફરોને રિફંડ, સ્ટેચ્યુટરી કમ્પેન્સેશન અને ₹10,000ના ‘Gesture of Care’ વાઉચર આપ્યા. પરંતુ સુરક્ષા અને નિયમોના પાલનને પ્રાથમિકતા આપવા માટે આ કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.
