આસામના હોજાઈ જિલ્લામાં આજે વહેલી સવારે એક હૃદયવિદારક અકસ્માત બન્યો હતો. સૈરંગ-નવી દિલ્હી રાજધાની એક્સપ્રેસ (ટ્રેન નંબર ૨૦૫૦૭) હાથીઓના એક ટોળા સાથે અથડાઈ હતી, જેના કારણે ૭ હાથીઓનાં મોત થયાં હતાં અને એક બચ્ચું ગંભીર રીતે ઘાયલ થયું હતું. આ અથડામણની અસર એટલી તીવ્ર હતી કે ટ્રેનનું એન્જિન અને ૫ કોચ પાટા પરથી ઉતરી ગયા હતા. સદનસીબે, ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતા કોઈ પણ યાત્રીને ઈજા નહોતી પહોંચી અને તમામ યાત્રીઓ સુરક્ષિત છે.
આ ઘટના જમુનામુખ-કામપુર સેક્શનમાં ચાંગજુરાઈ વિસ્તારમાં રાત્રે લગભગ ૨:૧૭ વાગ્યે બની હતી. નોર્થ ઈસ્ટ ફ્રન્ટિયર રેલવે (એનએફઆર)ના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે લોકો પાયલટે હાથીઓના ટોળાને ટ્રેક પર જોઈને તરત જ ઈમર્જન્સી બ્રેક લગાવી હતી, પરંતુ ધુમ્મસ અને અંધારાને કારણે અકસ્માત ટાળી શકાયો નહીં. હાથીઓ ટ્રેક પાર કરી રહ્યા હતા ત્યારે આ અથડામણ થઈ હતી.
મૃત હાથીઓમાં ત્રણ પુખ્ત અને ચાર બચ્ચાંનો સમાવેશ થાય છે. ઘાયલ બચ્ચાની સારવાર વન વિભાગના અધિકારીઓ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે. નાગાંવ ડિવિઝનના વન અધિકારી સુહાસ કદમે ઘટનાસ્થળે પહોંચીને મૃત હાથીઓના શરીરને દૂર કરવાનું કામ શરૂ કરાવ્યું હતું.
આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાએ આ ઘટના પર ગહન દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે. તેમણે ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે, “આજે સવારે થયેલા આ દુખદ ટ્રેન અકસ્માતમાં ૭ હાથીઓનાં મોતથી અમે ખૂબ જ દુઃખી છીએ. મેં વન વિભાગને આ ઘટનાની વિગતવાર તપાસ કરવા અને વન્યજીવ કોરિડોરને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે પગલાં લેવા આદેશ આપ્યો છે, ખાસ કરીને ઓછી દૃશ્યતાવાળી સિઝનમાં.”
આ અકસ્માતને કારણે ઉત્તર-પૂર્વીય ભારતમાં રેલવે સેવાઓ પર મોટી અસર પડી છે. અસરગ્રસ્ત સેક્શનમાંથી પસાર થતી અનેક ટ્રેનોને અપ લાઈન પર ડાયવર્ટ કરવામાં આવી છે. નોર્થ ઈસ્ટ ફ્રન્ટિયર રેલવેના ચીફ પબ્લિક રિલેશન્સ ઓફિસર કપિંજલ કિશોર શર્માએ જણાવ્યું કે ૯ ટ્રેનો રદ કરવામાં આવી છે, ૧૩ ટ્રેનોને નિયંત્રિત કરવામાં આવી છે અને ૨ ટ્રેનોને શોર્ટ-ટર્મિનેટ કરવામાં આવી છે. રેસ્ટોરેશન કામ ઝડપથી ચાલુ છે અને એક્સિડન્ટ રિલીફ ટ્રેનો ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ છે.
આ ઘટના આસામમાં વન્યજીવો અને રેલવે વચ્ચેના સંઘર્ષની ગંભીર સમસ્યાને ફરી એકવાર ઉજાગર કરે છે. આસામ ભારતમાં સૌથી વધુ રેલવે નેટવર્ક ધરાવતું રાજ્ય છે અને અહીં હાથીઓના મોતના મામલામાં પણ તે આગળ છે. છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં રેલવે ટ્રેક પર ૧૮૬થી વધુ હાથીઓનાં મોત થયાં છે. મોટા ભાગના અકસ્માતો ધુમ્મસવાળી સિઝનમાં અને રાત્રે બને છે, જ્યારે હાથીઓ ખોરાક અને પાણીની શોધમાં માનવ વિસ્તારોમાં આવે છે.
આસામમાં હાથીઓના કોરિડોર વધુને વધુ રેલવે અને હાઈવેને કારણે વિભાજિત થઈ રહ્યા છે. વન વિભાગ અને રેલવે વચ્ચે સહયોગથી કેટલાક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે, જેમ કે ‘ગજ ઉડાન’ જેવી એલર્ટ સિસ્ટમ, જેમાં હાથીઓની હિલચાલ પર નજર રાખીને લોકો પાયલટને ચેતવણી આપવામાં આવે છે. તેમ છતાં, આવા અકસ્માતો રોકવા માટે વધુ મજબૂત પગલાંની જરૂર છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે ઓવરપાસ, અંડરપાસ અને સ્પીડ લિમિટ જેવા ઉપાયો અપનાવવાથી આ સમસ્યાનું નિરાકરણ આવી શકે છે.
આ ઘટનાએ વન્યજીવ પ્રેમીઓ અને પર્યાવરણવાદીઓમાં રોષ પેદા કર્યો છે. કોંગ્રેસના સાંસદ ગૌરવ ગોગોઈએ પણ આ મોત પર શોક વ્યક્ત કર્યો છે. આસામમાં હાથીઓની વસ્તી લગભગ ૫૭૦૦ છે, જે ભારતમાં સૌથી વધુ છે, પરંતુ માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષને કારણે તેમની સંખ્યા ઘટી રહી છે.
