અમદાવાદમાં બેઠેલા દર્દીની સફળ રિમોટ રોબોટિક સર્જરી
ગુજરાતના અમદાવાદમાં આરોગ્ય ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક ક્ષણનું સાક્ષી બન્યું છે. દિલ્હીમાં બેઠેલા પ્રખ્યાત સર્જન ડૉ. સંજીવ હરિભક્તિએ લગભગ 1000 કિલોમીટર દૂર અમદાવાદમાં દર્દી પર સફળ રોબોટિક સર્જરી કરી છે. આ ભારતમાં લાંબા અંતરની ટેલી-સર્જરીનું એક મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ છે, જેમાં સ્વદેશી ટેક્નોલોજી SSI Mantra 3.0 રોબોટિક પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ સર્જરી ગેસ્ટ્રોઇન્ટેસ્ટિનલ (પેટ અને આંતરડા સંબંધિત) ક્ષેત્રમાં કરવામાં આવી હતી અને તે ગુજરાતમાં પ્રથમ વખત આવી રિમોટ રોબોટિક સર્જરી હતી.
આ ઘટના ભારતીય આરોગ્યસેવામાં ટેક્નોલોજીની શક્તિને દર્શાવે છે. દિલ્હીથી અમદાવાદ સુધીના આ અંતરમાં હાઈ-સ્પીડ ડેડિકેટેડ ડેટા ટ્રાન્સમિશન લાઈનની મદદથી લેટન્સી (વિલંબ) લગભગ શૂન્ય રાખવામાં આવ્યો હતો. આના કારણે સર્જનને રીઅલ-ટાઈમમાં 3D 4K વિઝન અને પ્રિસાઈઝ કંટ્રોલ મળ્યું, જેનાથી સર્જરી અત્યંત સુરક્ષિત અને સફળ રહી.
SSI Mantra 3.0: સ્વદેશી રોબોટિક ક્રાંતિનું પ્રતીક
SSI Mantra 3.0 એ SS Innovations દ્વારા વિકસિત ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી સર્જિકલ રોબોટિક સિસ્ટમ છે, જેને ડૉ. સુધીર શ્રીવાસ્તવના નેતૃત્વમાં બનાવવામાં આવ્યું છે. આ સિસ્ટમને 2024માં લોન્ચ કરવામાં આવી હતી અને તેમાં અદ્યતન ફીચર્સ જેમ કે મલ્ટી-આર્મ ફ્લેક્સિબિલિટી, ઓપન-ફેસ કન્સોલ ડિઝાઈન, લાર્જ 3D 4K મોનિટર અને ટચ-બેઝ્ડ કંટ્રોલ્સનો સમાવેશ થાય છે. આ રોબોટ સિસ્ટમને CDSCO (Central Drugs Standard Control Organisation) દ્વારા ટેલીસર્જરી અને ટેલીપ્રોક્ટરિંગ માટે મંજૂરી મળી છે.
આ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને અત્યાર સુધીમાં હજારો સર્જરીઓ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ ચૂકી છે, જેમાં કાર્ડિયાક, યુરોલોજી, ગાયનેકોલોજી, ઓન્કોલોજી અને જનરલ સર્જરી જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને ટેલીસર્જરીમાં SSI Mantra 3.0એ અનેક રેકોર્ડ તોડ્યા છે – જેમ કે ગુરુગ્રામથી હૈદરાબાદ (લગભગ 1000 માઈલ), જયપુર, બેંગ્લોર અને તેમાંથી પણ લાંબા અંતરની સર્જરીઓ. આ અમદાવાદની ઘટના ગુજરાતમાં આ ટેક્નોલોજીના વિસ્તરણનું પ્રતીક છે.
આ સર્જરીનું મહત્વ અને ફાયદા
આ પ્રકારની રિમોટ સર્જરીથી દેશના દૂર-દરાજ વિસ્તારોમાં પણ વિશ્વસ્તરની સર્જરી ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે. દર્દીઓએ મોટા શહેરોમાં જવાની જરૂર નથી પડતી, જેનાથી સમય, ખર્ચ અને તકલીફ બચે છે. રોબોટિક સર્જરીમાં નાના ચીરા, ઓછું રક્તસ્ત્રાવ, ઝડપી રિકવરી અને ઓછું દુઃખ થાય છે. ડૉ. સંજીવ હરિભક્તિ જેવા અનુભવી સર્જનોની કુશળતા હવે દેશભરમાં પહોંચી શકે છે.
આ ઘટના ગુજરાતના હોસ્પિટલોમાં SSI Mantra જેવી અદ્યતન ટેક્નોલોજી અપનાવવાની દિશામાં મોટું પગલું છે. અમદાવાદ જેવા શહેરમાં આવી સુવિધા ઉપલબ્ધ થવાથી દર્દીઓને વધુ સારી સારવાર મળશે. આ ભારતની ‘મેડ ઈન ઈન્ડિયા’ પહેલને પણ મજબૂત બનાવે છે, જેમાં સ્વદેશી ટેક્નોલોજી વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધા કરી રહી છે.
ભવિષ્યમાં ટેલીસર્જરીની સંભાવનાઓ
આ સફળતા પછી નિષ્ણાતો માને છે કે ટેલીસર્જરી ભારતના આરોગ્ય ક્ષેત્રને બદલી નાખશે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ નિષ્ણાત સર્જનોની સેવા પહોંચાડી શકાશે. SSI Mantra 3.0 જેવી સિસ્ટમ્સથી રોબોટિક સર્જરી વધુ સસ્તી અને સુલભ બનશે. ભવિષ્યમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ આવી સર્જરીઓ થઈ શકે છે, જેમ કે SSIએ પહેલેથી જ અમુક કેસમાં દેખાડ્યું છે.
આ ઐતિહાસિક સર્જરી ગુજરાત અને ભારત માટે ગર્વની વાત છે. તે ટેક્નોલોજી, તબીબી કુશળતા અને નવીનતાનું સંયોજન છે, જે આરોગ્યસેવાને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે. ડૉ. સંજીવ હરિભક્તિ અને SSI ટીમને અભિનંદન! આવનારા દિવસોમાં આવી વધુ સફળતાઓની અપેક્ષા છે.
