ગુજરાતના હવામાનમાં ફરી એકવાર મોટો પલટો આવવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે. જાણીતા હવામાન નિષ્ણાત અંબાલાલ પટેલે તાજેતરની આગાહીમાં જણાવ્યું છે કે આગામી 24 કલાકમાં ઉત્તર ગુજરાત અને મધ્ય ગુજરાતના વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે કમોસમી વરસાદ એટલે કે માવઠાની શક્યતા છે. આ આગાહીને કારણે ખેડૂતોમાં ચિંતાનું વાતાવરણ છે, કારણ કે શિયાળુ પાક જેમ કે ઘઉં, જીરું અને અન્ય રબ્બી પાક હાલમાં કાપણીના તબક્કામાં છે અને માવઠું તેમને ભારે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
અંબાલાલ પટેલના મતે, પશ્ચિમી વિક્ષેપ (Western Disturbance) ની સક્રિયતાને કારણે આવું હવામાન બની રહ્યું છે. આ વિક્ષેપ ઉત્તર ભારતમાંથી આવીને ગુજરાત સુધી અસર કરી રહ્યો છે, જેના કારણે વાદળછાયું વાતાવરણ સાથે ગાજવીજ અને તેજ પવન સાથે વરસાદ પડી શકે છે. ખાસ કરીને મહેસાણા, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી, બનાસકાંઠા, ગાંધીનગર, અમદાવાદ, ખેડા, આણંદ અને વડોદરા જેવા જિલ્લાઓમાં આ અસર વધુ જોવા મળી શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદની સાથે ગાજવીજના કડાકા-ભડાકા પણ થઈ શકે છે.
આ માવઠું ખેડૂતો માટે મોટી મુશ્કેલી બની શકે છે. ઘઉંના પાકમાં અત્યારે દાણા બંધાઈ રહ્યા છે અને જો વરસાદ પડે તો તેમાં ભેજ વધી જવાથી પાક ખરાબ થઈ શકે છે. જીરું જેવા મસાલાના પાકને પણ માવઠું ખૂબ નુકસાન કરે છે, કારણ કે તેમાં ફૂગનો ઉભરાવ થઈ શકે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પણ ફેબ્રુઆરીમાં આવા કમોસમી વરસાદથી ખેડૂતોએ ભારે આર્થિક નુકસાન વેઠ્યું છે. આ વખતે પણ સ્થિતિ તેવી જ લાગી રહી છે.
હવામાન વિભાગ અને અંબાલાલ પટેલ બંનેની આગાહી અનુસાર, આજથી 2 ફેબ્રુઆરી સુધી માવઠાનું જોખમ રહેશે. ત્યારબાદ હવામાનમાં થોડો પલટો આવી શકે છે અને તાપમાનમાં વધારો થઈ શકે છે. પરંતુ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં એક પછી એક પશ્ચિમી વિક્ષેપ આવવાની શક્યતા છે, જેમ કે 4થી 8 તારીખ અને 12 તારીખ આસપાસ ફરી વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. 20 ફેબ્રુઆરી પછી ધીમે ધીમે ગરમી વધવાની અને હવામાન સ્થિર થવાની આશા છે.
આ સમયે ખેડૂતોએ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. પાકને વરસાદથી બચાવવા માટે જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં પ્લાસ્ટિક કવર અથવા અન્ય વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ. ખાસ કરીને ખુલ્લા ખેતરોમાં પાક કાપી લેવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. ગામડાઓમાં લોકોને પણ વીજળી અને તોફાની પવનથી સાવચેત રહેવાની સૂચના છે.
આગામી કલાકોમાં હવામાનનું નિરીક્ષણ કરવું અને અધિકૃત સ્ત્રોતોમાંથી અપડેટ્સ લેતા રહેવું જરૂરી છે. અંબાલાલ પટેલ જેવા અનુભવી નિષ્ણાતોની આગાહીઓ ઘણી વખત સચોટ સાબિત થતી હોવાથી તેમની ચેતવણીને ગંભીરતાથી લેવી જોઈએ. રાજ્ય સરકાર અને હવામાન વિભાગ પણ આ અંગે એલર્ટ જારી કરી શકે છે.
